جاهل مقصّر جاهل مُقَصِّر : جاهل غير معذور ( - - ) جهل ) . جاهليت جاهليّت : روزگار عرب پيش از اسلام . عنوان جاهليّت به مقطعى از تاريخ عرب ( حدود دو قرن ) پيش از ظهور اسلام و بعثت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله - كه بت پرستى و نيز جهل و خرافه گرايى از شاخصه‌هاى بارز آن به شمار مىرود - اطلاق مىگردد و از آن به مناسبت در برخى ابواب فقه سخن رفته است . قرآن كريم چهار بار واژهء جاهليّت را با نگرش منفى به كار برده و از آن با گمان جاهلى ، « 1 » حكم جاهلى ، « 2 » خود نمايى جاهلى « 3 » و حميّت و عصبيّت جاهلى « 4 » تعبير كرده است . علاوه بر آن ، به برخى سنن و رسوم جاهلى اشاره و امّت اسلامى را از آنها بر حذر داشته است ، از جمله : جابه جا كردن ماه‌هاى حرام « 5 » ( - - ) نَسىء ) ، ربا خوارى ، « 6 » قمار بازى ، شراب خوارى ، استقسام به ازلام « 7 » ( - - ) ازلام ) ، مقدّس دانستن بعضى حيوانات يا وقف آنها از قبيل بَحيره ( - - ) بحيره ) ، وَصيله ( - - ) وصيله ) و حام « 8 » ( - - ) حام ) ، ظِهار به گونه‌اى كه حرمت ابدى درپى داشته باشد ، « 9 » محروم كردن زنان از ارث ، « 10 » كشتن فرزندان از بيم فقر ، « 11 » زنده به گور كردن دختران « 12 » و فرزند خوانده را بسان فرزند واقعى دانستن . « 13 » در روايات نيز به برخى اعمال جاهلى اشاره و از آنها نهى شده است ، از جمله : غذا خوردن نزد صاحبان مصيبت و عزا ، « 14 » بيع حصاة ( - - ) بيع حصاة ) ، بيع ملامسه ( - - ) بيع ملامسه ) بيع منابذه « 15 » ( - - ) بيع منابذه ) و نكاح شغار « 16 » ( - - ) شغار ) . جايز - - ) جواز

--> ( 1 ) آل عمران / 154 . ( 2 ) مائده / 50 . ( 3 ) احزاب / 33 . ( 4 ) فتح / 26 . ( 5 ) توبه / 37 ؛ منتهى المطلب 9 / 12 . ( 6 ) بقره / 275 ؛ جواهر الكلام 23 / 403 ( 7 ) مائده / 90 . ( 8 ) 103 . ( 9 ) مجادله / 2 . ( 10 ) جواهر الكلام 39 / 102 . ( 11 ) انعام / 151 ؛ اسراء / 31 . ( 12 ) تكوير / 8 . ( 13 ) احزاب / 4 ؛ جواهر الكلام 16 / 99 . ( 14 ) العروةالوثقى 2 / 124 - 125 ؛ الحدائق الناضرة 4 / 161 . ( 15 ) كتاب المكاسب 4 / 182 . ( 16 ) الحدائق الناضرة 24 / 99 .