اگر كسى به سبب ازدحام جمعيت در محلّى كشته شود ، در صورتى كه قاتل او مشخص نباشد ، ديه‌اش از بيت المال ( - - ) بيت المال ) پرداخت مىگردد « 6 » ( - - ) لوث ) . جمل جَمَل : شتر نر . از عنوان ياد شده در باب حج و ديات نام برده‌اند . به تصريح برخى ، قربانى كردن جمل در منى و غير منى مكروه است . « 1 » ظاهر كلام برخى عدم جواز در منى است . « 2 » بنابر ديدگاه معروف ميان فقها ، شتر پرداختى به جهت ديه در قتل عمد مىتواند نر باشد يا ماده . « 3 » برخى خصوص نر را به عنوان ديه ذكر كرده‌اند . « 4 » بعضى آن را مطابق احتياط دانسته‌اند . « 5 » ( - - ) شتر ) . جملهء انشايى جملهء انشايى : مقابل جملهء خبرى . به جمله‌اى كه بر ابراز يا ايجاد معنايى دلالت كند ، جملهء انشايى گويند ، مانند « صَلّ » ( نماز بگزار ) كه بر ايجاد يا ابراز طلب و بر انگيختن مكلف به نماز دلالت دارد ، بر خلاف جملهء خبرى ( - - ) جملهء خبرى ) كه مفاد آن اخبار از وقوع يا عدم وقوع فعلى است . از اين رو ، جملهء انشايى به صدق و كذب متصف نمىشود ، بر خلاف جملهء خبرى . « 1 » از عنوان ياد شده در بابهايى نظير حج و تجارت سخن گفته‌اند . از جمله محرّمات احرام ( - - ) احرام ) جدال ، يعنى گفتن « لا واللَّه » و « بلى واللَّه » است . بنابه تصريح برخى ، حرمت آن تنها در صورتى است كه متعلّق قسم جملهء خبرى باشد كه متصف به صدق و كذب مىگردد ، نه جملهء انشايى بنابر اين ، اگر

--> ( 6 ) جواهر الكلام 42 / 236 . 1 جامع المقاصد 3 / 244 ؛ الحدائق الناضرة 17 / 108 ؛ جواهر الكلام 19 / 164 . 2 المبسوط 1 / 388 ؛ تحرير الاحكام 1 / 637 . 3 جواهر الكلام 43 / 5 - 6 . 4 الجامع للشرائع / 572 . 5 رياض المسائل 14 / 174 - 175 . 1 مصباح الفقاهة 2 / 52 ؛ دروس فى علم الاصول 1 / 284 - 285 .