السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
50
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
ذكر شده است . در برخى روايات ديگر هفتاد ذراع و جز آن بيان شده كه فقها آن را بر افضل بودن حمل كردهاند ؛ به اين معنا كه تربت برداشته شده هر اندازه به قبر مطهّر نزديكتر باشد فضيلتش بيشتر است « 1 » ( - - ) تربت ) . باغ باغ : بوستان داراى انواع درختان و نباتات . از آن به مناسبت در بابهاى خمس ، تجارت ، مساقات ، اجاره ، اطعمه و اشربه و احياء موات سخن رفته است . خمس : اگر كسى باغى احداث كند كه پس از افزايش قيمتش آن را بفروشد بايد خمس ميوه و رشد درختها و نيز زيادى قيمت باغ را بپردازد . اگر قصدش از احداث ، فروختن ميوه و استفاده از درآمد باغ باشد حكم سرمايه را دارد ( - - ) سرمايه ) ؛ امّا اگر قصدش استفاده از محصولات آن براى رفع نياز خود و خانواده - نه فروختن - باشد ، از مئونه ( - - ) مئونه ) محسوب مىشود . « 1 » تجارت : كسى كه چيزى را مىفروشد ، هرچه كه عرفا به آن چيز ملحق باشد نيز داخل در معامله است . بنابراين در فروش باغ ، زمين ، درخت و بناى آن نيز داخل است . « 2 » در معاملهء سلم ( - - ) بيع سلف ) در صورتى كه برخى درختان باغ به ميوه نشسته باشند معامله نسبت به همهء ميوهها صحيح است . « 3 » مساقات : مساقات ( - - ) مساقات ) در باغ براساس توافق دو طرف - به عنوان مثال به نصف يا يكسوم محصول آن - جايز است . « 4 » اجاره : اجاره دادن باغ پيش از به بار نشستن درختان آن در صورتى كه منفعت نوعى آن معلوم باشد جايز است . « 5 » اطعمه و اشربه : به قول مشهور ، خوردن ميوهء باغ ديگرى براى رهگذر با شرايطى حلال است « 6 » ( - - ) خوردن ) . احياء موات : تبديل زمين موات به باغ ، احياى آن به شمار مىرود « 7 » ( - - ) احياء موات ) .
--> ( 1 ) . المصباح المنير / واژهء « بوع » ؛ مستند الشيعة 15 / 166 و 5 / 267 - 268 . 1 . كشف الغطاء 4 / 197 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 23 - 24 م 1771 2 . تحرير الاحكام 2 / 326 3 . الخلاف 3 / 88 4 . تحرير الاحكام 3 / 149 5 . صراط النجاة 1 / 261 6 . جواهر الكلام 24 / 127 - 135 7 . تحرير الوسيلة 2 / 207 .