السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
97
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
آب مضاف نجس در صورت آميختگى با آب كرّ ( - - ) آب كرّ ) يا جارى ( - - ) آب جارى ) به گونهاى كه ديگر به آن مضاف گفته نشود ، پاك مىشود ؛ گر چه تعبير به پاك شدن در اين فرض خالى از مسامحه نيست ؛ زيرا آب مضاف در اين صورت ، عنوان آب كرّ يا جارى را پيدا مىكند و از مضاف بودن خارج مىشود . « 2 » آب مطلق آب مطلق : آب بدون اضافه و قيد . آب مطلق در قبال آب مضاف ( - - ) آب مضاف ) ، به مايعى گفته مىشود كه عنوان « آب » بدون قيد و اضافه بر آن صادق باشد . از اين عنوان در باب طهارت سخن گفته شده است . اقسام : برخى آب مطلق را به سه قسم جارى ( - - ) آب جارى ) ، محقون ( - - ) راكد ) و آب چاه ( - - ) آب چاه ) و محقون را به كرّ ( - - ) آب كرّ ) و قليل ( - - ) آب قليل ) تقسيم كردهاند . « 1 » برخى ديگر آن را به پنج قسم كرّ ، قليل ، جارى ، باران ( - - ) آب باران ) و چاه تقسيم نمودهاند . « 2 » عدّهاى نيز براى آب مطلق ، شش قسم جارى ، جوشندهء غير جارى ، چاه ، باران ، كرّ و قليل « 3 » ذكر كردهاند . برخى فقيهان از آن جا كه فايده و اثرى در تكثير اقسام آب مطلق نديدهاند ، آن را به اعتبار اعتصام ( منفعل نشدن به ملاقات نجاست ) و عدم اعتصام به دو قسم معتصم و غير معتصم تقسيم كردهاند ( - - ) اعتصام ) . قسم اول شامل آب كرّ و هر آبى مىشود كه از منبع و مادّه برخوردار است مانند آب جارى ، چشمه و غير آن دو ، و قسم دوم منحصر به آب قليل است . « 4 » سرانجام ، برخى ديگر ، به اعتبار مادّه داشتن ( يعنى داشتن منبع جوشان همچون چشمه يا غير جوشان همچون منبع آب كه آب از آن در لولهها جريان مىيابد ، در صورتى كه به قدر كرّ باشد ) و مادّه نداشتن ، آن را به آب داراى مادّه و آب بدون مادّه تقسيم كرده و آب كرّ قليل را از اقسام قسم دوم دانستهاند . « 5 » احكام : آب مطلق در صورت عارض نشدن نجاست بر آن ، پاك و
--> ( 2 ) 29 . 1 جواهر الكلام 1 / 71 ؛ 105 و 153 . 2 توضيح المسائل مراجع / م 15 . 3 العروة الوثقى 1 / 26 . 4 مهذّب الاحكام 1 / 123 . 5 منهاج الصالحين ( خويى ) 1 / 15 .