9 - كمالات پيامبران از پرتو نور چراغ پيامبر و على گرفته شده است در اين بخش ، برخى از كلمات محيىالدّين ابن‌عربى و شرح آن از زبان شارحان مورد بررسى قرار مىگيرد . يكم - ديار بكرى گويد : در اين بخش ، برخى از كلمات محىالدين ابن‌عربى و شرح آن از زبان شارحان مورد بررسى قرار مىگيرد . « در كتاب فصوص الحكم و شرح آن آمده است كه هيچ يك از پيامبران ، هيچ كمالى را نگرفتند مگر از مشكات خاتم النّبيّيّن ، هرچند كه وجود خاكى آن حضرت از آنان متأخّر است ، زيرا وجود خاكى آن حضرت تعلّقى به مشكات او ندارد . و حقيقت وجودى آن حضرت پيش از آنان وجود داشته ، چون او پدر ارواح است ، همان‌گونه كه آدم پدر اشباح است . » « 1 » نويسنده گويد : از اتّحاد نور آن دو بزرگوار ( رسول خدا و علىّ مرتضى ) دانسته مىشود كه همه‌ى پيامبران ، كمالات خود را از مشكات اميرالمؤمنين نيز فرا گرفته‌اند . در اين صورت ، چگونه گيرنده از منشأ خود برتر باشد ؟ و چگونه مىتوان كسى را كه هيچ چيزى از آن كمالات را ندارد ، بر كسى كه جامع همه‌ى آن كمالات است ، برترى داد و مقدّم دانست ؟ دوم - قيصرى ذيل همان گفتار ابن‌عربى كه ديار بكرى از فصوص نقل كرد ، چنين گويد : از آن جهت مجدّداً از حضرت پيامبر اسم برد تا بيان كند كه هر چند طينت حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم متأخّر از ديگر پيامبران ، پديد آمده است ، ولى حقيقتش در عالم ارواح وجود داشته است . و پيش از آن كه به وجود آيد و مبعوث به رسالت بر امّت خود شود ، پيامبر بوده است ، زيرا وى ، از ازل تا به ابد ، قطب همه‌ى اقطاب بوده است ، در حالى كه ديگر پيامبران غير از او همگى به هنگام بعثت پيامبر شدند و قبلًا نبوّتى نداشتند . نكته اين است كه مقصود از پيدايش جهان ، وجود رسول خاتم بوده و او است كه در علم الاهى پيش از همه به وجود آمده است و رتبه و مرتبه‌ى آن حضرت ، بر هر

--> ( 1 ) . تاريخ الخميس 1 : 19 .