السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)

8

خلاصهء عبقات الانوار (حديث منزلت) (فارسى)

سخن دهلوى نويسنده‌ى « تحفه‌ى الأثنا عشريه » در ردّ استدلال به حديث منزلت عبدالعزيز دهلوى گويد : حديث دوم : بخارى و مسلم از براء بن‌عازب روايت كرده‌اند كه پيامبر صلّىاللَّه‌عليه [ و آله ] وسلّم هنگام غزوه‌ى تبوك ، امير ( على عليه السلام ) را بر خانواده‌اش از زنان و دختران جانشين كرد ، و او را به جاى خود ميان آنان گماشت و خود به آن جنگ روى آورد . امير گفت : « اى رسول خدا ! آيا مرا در ميان زنان و كودكان جا مىگذارى ؟ » پيامبر صلّىاللَّه‌عليه [ وآله ] و سلم به او فرمود : « آيا راضى نمىشوى كه نسبت به من چون جايگاه هارون نسبت به موسى باشى جز اين‌كه پيامبرى بعد از من نيست » . شيعه گويد : منزلت ، اسم جنس است كه به « علم » اضافه شده ، پس همه‌ى منزلت‌ها را در برمىگيرد ، به جهت صحيح‌بودن استثناء ، و لذا مرتبه‌ى نبوّت را جدا كرد . پس تمام منزلت‌هايى كه براى هارون ثابت شده است ، براى امير اثبات مىشود ، كه از جمله‌ى آن‌ها درستى فرمانروايى و واجب بودن اطاعت است ، اگر هارون بعد از موسى زندگى مىكرد . چون هارون در زمان موسى داراى اين جايگاه بود . پس اگر اين مقام بعد از مرگش از او برداشته شود ، لازمه‌اش بر كنار كردن او است . درحالى كه بر كنار كردن پيامبر صلّىاللَّه‌عليه [ وآله ] و سلم ممتنع است ، چون لازمه‌اش اهانت در حق اوست كه اين ممكن نيست . پس اين مرتبت نيز براى امير ثابت شده ، و آن امامت است . پاسخ به اين گفته بر چند وجه است : نخست : اسم جنس اضافه شده به « علم » در نظر همه‌ى دانشمندان علم اصول ، لفظ عام نيست ، بلكه تصريح كرده‌اند كه براى عهد در عبارت غلام زيد و همانند آن است ، چون تعريف اضافه معنوى به اعتبار عهد است كه اصل مىباشد . در مورد بحث ما نيز قرينه‌اى بر اين عهد وجود دارد . و آن ، سخن على است كه فرمود : آيا مرا در ميان زنان و كودكان جا مىگذارى ؟ بدين معنى كه : هارون جانشين موسى بود هنگامى كه موسى به كوه طور رفت ، پس امير هم جانشين پيامبر صلّىاللَّه‌عليه [ وآله ] و سلم شد هنگامى كه به جنگ تبوك روى آورد .