السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)
807
خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)
دانش شهرت نيافت ؟ پس به عذرتراشى از جانب ابوبكر پناه برده و چنين گفته است : « شهرت نيافتن دانش او ، به علّت طولانى نبودن مدّت او با احتياج به او بعد از درگذشت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است . » امّا اين عذر نزد خردمندان و اهل بصيرت پذيرفته نيست از چند جهت : يكى اين كه : توقّف شهرت در دانش ، بر طول مدّت ممنوع است ، بلكه ملاك شهرتيافتن به دانش ، كمال علمى شخص است . پس هر چه دانش افزونتر باشد ، شهرت به آن بيشتر است . مگر نمىبينيد كه دانش پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم - با وجود كوتاهى درنگ در ميان امّتش چنان شهرت يافت كه دانش پيامبران پيشين به يك دهم شهرت دانش او نمىرسد ، با وجود پيامبرى چون حضرت نوح عليه السلام كه به طول عمر شهرت يافته به گونهاى كه به عمر او ضربالمثل زده مىشود . حقيقت اين است كه دانش ابوبكر از اين جهت شهرت نيافت كه اصل آن - يعنى دانش - منتفى است ، نه به سبب وجود يك مانع كه كوتاهى مدّت او باشد . و دوم اين كه : اگر توقّف مذكور را بپذيريم ، ليكن عمر ابوبكر از آغاز پذيرش اسلام تا مرگش طولانى بود ، كه اگر داناترين اصحاب مىبود ، در اين مدّت آثار اعلميت او آشكار مىشد و دانش او شهرت مىيافت و امّا علّت آوردن به اينكه در زمان زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به او احتياجى نبود و به هنگام احتياج به او بعد از مرگ پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، مدّت او طولانى نشد ، سودمند نيست ، چون نياز به داناترين اصحاب در همه حال هست و از اين رو مىبينيم نياز مردم را به حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام - كه ايشان به واقع و در حقيقت داناترين است در دوران زندگى و پس از وفات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم . و از اين جهت مىبينيم رسولخدا صلى الله عليه و آله و سلم امّت را هدايت و راهنمايى به سوى امام عليه السلام مىفرمايند با اين فرمودهشان : « أنا مدينة العلم و علىٌّ بابها ، فمن أراد العلم فليأت الباب » و همچنين مىبينيم كه قضاوتها و فتواهاى امام عليه السلام در دوران پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم چه در سفر به يمن چه در مدينهى منورّه شهرت يافته است . امّا از ابوبكر چيزى نقل نشده است كه دلالت بر دانش او داشته باشد ؛ چه رسد به اعلميّت او در دوران خلافتش پس از پيامبر و نياز امّت ، و چه رسد به دوران