چگونه مسيرهاى علم شريعت را ناهموار مىفرمايد ؟ در حالى كه براى مردم به عنوان تبيين‌كننده‌ى آن‌چه بر ايشان نازل شده ، برانگيخته شده است و به طور كلّى : اگر كورى ديدگان و عصبيّت نهادينه‌ى در ضميرها نبود ، مانند اين سخن نوشته نمىشد و نيازمند پاسخ نبود . » ( 6 ) با سخن سخاوى درباره‌ى اين حديث شگفت‌آور از سخاوى اين است كه بعد از نقل حديث مدينة العلم و حق دانستن آن گويد : « و اين همه خدشه و عيبى در اجماع اهل سنّت از اصحاب و تابعان بعد از آنان به وجود نمىآورد ، در اين كه بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم برترين اصحاب به طور مطلق ابوبكر ، سپس عمر مىباشند . ابن‌عمر گفت : در حيات رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىگفتيم كه : برترين اين امّت بعد از پيامبرش ابوبكر و عمر و عثمان است و رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم آن را مىشنيد و انكار نمىكرد ؛ بلكه ثابت‌شده كه على خود گفت : بهترين مردم بعد از رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم ابوبكر سپس عمر سپس مردى ديگر است . پسرش محمّدبن‌حنفيه به او گفت : سپس تو اى پدر ؟ و او همواره مىگفت : پدرت جز مردى از مسلمانان نيست . خداوند از آنان و از همه‌ى ديگر اصحاب راضى باشد . » « 1 » گوييم : بر جستجوگر آگاه پوشيده نمىماند كه سخاوى در اين مقام حديث ابن‌عمر را با سياقى مخالف سياق بخارى آورده است ، و قطعاً داراى افزوده‌هاى متعدد ناشناخته‌ى دروغ مىباشد ، به ويژه گفته‌اش : « پس رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم آن را مىشنيد و انكارش نمىكرد . » كه اين زشت‌ترين چيز در اين خبر است ، و اين افزوده جز در نقلى بسيار نكوهش شده ، وجود ندارد و در جامع بخارى و امثال آن همانند و اثرى براى آن نيست و به طور كلّى اى كاش سخاوى اين دروغ را همان‌گونه كه پيشوايش بخارى آورده ، نقل مىكرد . همان نقلى كه در صحيحش آورده كه آن را بعد از كتاب خداوند صحيحترين كتاب مىشمارند . هرچند كه لفظ بخارى نيز تحريف

--> ( 1 ) . المقاصد الحسنة / 47 .