گفت : شگفتىهايى روايت كرده است و عمروبن‌على گفت : بسيار دروغ‌گوست و حديث وضع مىكرد . و جوزجانى گفت : ثقه نيست و از ظرف‌هاى امانت نيست و علىّبن‌نصر جهضمى و بخارى گفتند : حديث‌هايش منكر است . و نسائى گفت : حديث‌هايش ترك شده است . و يعقوب فسوى گفت : حديثش نوشته نمىشود . و صالح‌بن‌محمّد گفت : حديثش متروك است . و ابواحمدبن‌عدى گفت : حديث‌هايش ساختگى است و خودش وضع كرده است و عموم حديث‌هايى كه از ابن‌جريج رسيده شامل هر منكر است كه بر آن وضع كرده است و از ضعفاء بودنش كاملًا آشكار است و او از كسانى است كه وضع حديث مىكند . گويم : نسائى در « التمييز » گويد : بسيار دروغ‌گوست . و ابواحمد حاكم گفت : حديثش منكر است و ابن‌حبّان گفت : دجّالى از دجّال‌هاست صراحتاً حديث مىسازد و برقى گفت : منسوب به دروغ‌گويى است و جوزجانى گفت : بسيار دروغ‌گو و بسيار حديث‌ساز است . پذيرش خبرش جايز نيست و نه احتجاج به حديثش ؛ واجب است وضعش بيان شود و ابوسعيد نقّاش گفت : به ساختن حديث مشهور است . و ابن‌طاهر گفت : دجّالى بسيار دروغ‌گو است . و ابن‌جوزى گفت : اجماع كرده‌اند كه او حديث مىساخته است و دولابى و ساجى و عقيلى و ديگرانى او را در شمار ضعيف‌ها آورده‌اند . » « 1 » بلكه سيوطى خود نيز او را ضعيف شمرده است . در ذيل « اللآلىالمصنوعة » پس از نقل حديثش « هر پيامبرى دوستى از امّتش دارد و دوست من عثمان‌بن‌عفان است » گويد : ابن‌جوزى آن را در احاديث سست ( واهيات ) آورده است . و گويد : اسحاق‌بن‌نجيح به دروغ‌گويى و ساختن حديث معروف است . ابن‌حبّان گفت : صراحتاً از پيامبر حديث وضع مىكرد . و يزيدبن‌مروان گويد : يحيى گفت : بسيار دروغ‌گوست و ابن‌حبّان گفت : از اشخاص ثَبِت ، حديث‌هاى ساختگى روايت مىكند كه احتجاج به آن‌ها جايز نيست . و در « الميزان » گويد : اين از دروغ‌هاى

--> ( 1 ) . تهذيب التّهذيب 1 / 252 .