السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)

511

خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)

تأييد نموده است . و اين است نصّ سخن او در « زين‌الفتى » : « و امّا دانش و حكمت ؛ خداوند متعال درباره‌ى آدم عليه السلام فرمود : « وَ عَلَّمَ آدم الأسْماء كُلّها » پس آدم با دانش بر بندگانى برترى يافت كه سرپيچى نمىكنند از آن‌چه خداوند فرمانشان داده و انجام مىدهند هرچه فرمان داده مىشوند و از اين جهت شايسته شد كه آنان بر او سجده كنند . پس همانطوركه دانش ، جهل و دانشمند جاهل نمىشود ، همين‌گونه آدم كه با دانش برترى يافت ، مفضول نمىشود و همين‌گونه است حالت كسى كه با دانش برترى يافته است و امّا كسى كه با عبادت برترى يافته ، چه بسا كه مفضول گردد ؛ چون عابد چه بسا از درجه‌ى عبادت فرو افتد ؛ اگر آن را ترك و از آن دورى كند ، يا در آن از روى غفلت سستى كند ، پس فضيلت و برترى او فرو مىافتد و لذا گفته شده است : با دانش برترى به دست آيد و بر او برترى پديد نمىآيد و به ديدار دانشمند روند و او به ديدار كسى نمىرود و از اين‌رو واجب است توصيف خداوند سبحان به علم و عالم ، و نادرست‌بودن توصيف او به عبادت و عابد . و لذا بر پيامبرش عليه السلام منّت گذارد به فرموده‌اش : « و علّمك ما لَمْ تَكُنْ تعلم و كان فضل اللَّه عَلَيْكَ عظيماً » پس بخشايش را با دانش بر او بسيار بزرگ داشت ، جداى از ديگر خصلت‌هاى و اخلاقى كه او را به آن‌ها گرامى داشت و جداى از كشورها و آفاقى كه بر او گشود . هم‌چنين مرتضى عليه السلام به دانش و حكمت برترى داده شد و به اين دو از همه‌ى امّت به جز خلفاى پيشين برترى يافت ؛ و لذا پيامبر عليه السلام او را به اين دو توصيف كرد آن‌جا كه فرمود : « يا على ملئت علماً و حِكمةً » و در حديث از مرتضى عليه السلام آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم شبى در خانه‌ى ام‌ّسلمه بود ، صبح زود نزد ايشان رفتم ، عبداللَّه‌بن‌عبّاس بر در خانه ايستاده بود ، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به سوى مسجد بيرون آمد در حالى كه على در سمت راست و ابن‌عبّاس در سمت چپ ايشان بودند . پيامبر عليه السلام فرمود : « اى على ! نخستين نعمت خداوند بر تو چيست ؟ گفت : اينكه مرا آفريد و خلقتم را نيكو گردانيد . فرمود : سپس چه چيز ؟ گفتم : اينكه خودش را به من شناساند . فرمود : سپس چه چيز ؟ گفتم : و چنان‌چه نعمت‌هاى خداوند را بشماريد