طور كلّى از دانشمندان يگانه در علم و عمل بود ، مرگش در اوّل محرّم سال هزار و يك‌صد و سه بود و در مدينه دفن شد ؛ خداى متعال رحمتش فرمايد . » « 1 » 126 - روايت بدخشانى ميرزا محمّدبن‌معتمد خان حارثى بدخشانى اين حديث را چنين روايت مىكند : « نقل مىكند بزّار از جابربن‌عبداللَّه ، و عقيلى و ابن‌عدى از ابن‌عمر و طبرانى از هر دو ، و حاكم از على و ابن‌عمر ، و ابونعيم در « المعرفة » از على كه گفتند : رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « أنا مدينة العلم و علىّ بابها . » و طبرانى در روايتى از ابن‌عبّاس مرفوعاً افزوده است : پس هر كس دانش را خواهد ، بايد از درش وارد آن شود . » اين حديث به رأى حاكم صحيح است و ابن‌جوزى با او مخالفت كرده و آن را در « الموضوعات » آورده است . و حافظ ابن‌حجر گفته است : خلاف قول هر دو نفر درست است . پس حديث حسن است نه صحيح و نه ساختگى . و اين حديث نزد ترمذى و نزد ابونعيم در « الحليّة » از على با اين لفظ است : « من خانه‌ى حكمتم و على در آن است . » « 2 » هم‌چنين در كتاب « مفتاح النجا » آن را روايت كرده و سپس گويد : « گويم : بيشتر پژوهشگران از محدّثان بر آنند كه اين حديث حسن است ؛ بلكه حاكم گفته ، صحيح است و ابن‌جوزى در اينكه آن را در شمار اخبار ساختگى آورده ، به خطا رفته است . » « 3 » و در كتاب « تحفة المحبّين » هم آن را چنين روايت كرده است : « أنا مدينة العلم و علىّ بابها . » ر ، طس از جابربن‌عبداللَّه . عق ، طب ، عد از ابن‌عمر . عم

--> ( 1 ) . سلك الدرر 4 / 65 - 66 . ( 2 ) . نزل الأبرار بما صحّ من مناقب اهل البيت الأطهار / 73 . ( 3 ) . مفتاح النجا فى مناقب آل العبا خطّى .