السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)
180
خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)
خلاصهى گفتهى طاش كبرىزاده در ذكر علماى طبقه چهارم ، چنين است : « از جملهى آنان مولاى فاضل ، صاحب قاموس است كه در همهى دانشها بهويژه حديث و تفسير و لغت برترى يافت و كتابهاى بسيارى دارد كه نزديك به چهل كتاب مىباشد . او خيلى سريع حفظ مىكرد و مىگفت : نمىخوابم مگر اينكه دويست خط ( سطر ) حفظ مىكنم . او دانايى و آگاهى زيادى در معارف شگفتانگيز داشت و در مجموع ، آيتى در حفظ و نوشتن بود . . . . » خلاصهى گفتار شوكانى چنين است : « پيشواى بزرگ ، ماهر در لغت و فنون ديگر ، سال 729 در كازرون متولّد شد و به عراق سفر كرد و وارد « واسط » شد . سپس داخل بغداد شد و از آنجا به دمشق و بعلبك و حماة و حلب و قدس رفت و نزديك به ده سال در قدس ماندگار شد . او درس داد و صدارت يافت و فضيلتهايش نمايان و بهرهگيرى از او بسيار شد ، و بزرگانى مانند صلاح صفدى و غير او شاگردى او را كردند و در كشورهاى شمالى و شرقى به گردش پرداخت و به روم و هند و سپس به يمن رفت . بهرهى بسيار داشت و نزد پادشاهان مقبول بود . وارد شهرى نمىشد مگر اينكه رييس شهر او را گرامى مىداشت ؛ با آنكه به كشورهاى زيادى مسافرت كرد . نوشتههاى بسيار و سودمندى دارد و بزرگان هر شهرى كه واردش مىشد از او بهره مىبردند و از جمله شاگردانش : حافظ ابنحجر ، مقريزى و برهان حلبى مىباشند . در شب بيستم شوّال سال 812 با شنوايى و حواس كامل از دنيا رفت . » 76 - اثبات امامالدّين هجروى امام الدين ، محمّد هجروى ايجى حديث « مدينةالعلم » را در كتاب « اسماء النّبى و خلفائه الأربعة » بنابر نقل شهابالدّين احمد از او در كتاب « توضيحالدّلائل » اثبات كرده است . آنجا كه بعد از يادكردن بعضى نامهاى اميرالمؤمنين عليه السلام و آوردن هجروى آنها را ، مىگويد : « از جملهى آنها « باب مدينة العلم » است . از على نقل شده كه رسولخدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « من شهر دانشم و على در آن است ، پس هر كس