سپس ابن حجر مىنويسد : و امّا گويندهء اين سخن كه « سعد را كشتيد ، پس گفته شد و يا شخصى گفت كه سعد را كشتيد » نمىدانم كيست . « 1 » امّا آن كسى كه گفت : « اگر عمر بميرد با على بيعت مىكنيم . . . » ؛ در برخى از منابع به جاى زبير ، عمّار آمده است . « 2 » از طرفى ابن حجر عسقلانى در شرح صحيح بخارى ، در جلد 12 به هنگام شرح حديث مورد بحث ، به مطلبى كه در مقدمهء خود آورده هيچ اشاره‌اى نمىكند . البته براى ما روشن نيست كه چرا به اين مطلب اشاره‌اى نكرده است ؟ و چرا بخارى در متن و در اصل كتاب نامى از او نبرده است ؟ آن گاه ابن حجر عسقلانى اين جمله را كه « نظر تو دربارهء فلانى چيست » شرح مىدهد و مىگويد : نام اين شخص را نيافتم ؛ امّا در روايت ابن اسحاق آمده كه گويندهء اين جمله بيش از يك نفر بوده است و اين همان نكته‌اى است كه بدان اشاره نموديم . از اين رو اين سخن ، گفتهء يك نفر نيست ؛ زيرا آن‌ها عدّه‌اى بوده‌اند كه دور هم نشسته بودند و اين فكر و نظريه در بينشان مطرح شده است و به همين سبب نيز عمر خشمگين شد .

--> ( 1 ) . مقدمه فتح البارى : 337 . ( 2 ) . ر . ك شرح نهج البلاغه : 2 / 25 .