السيد علي الحسيني الميلاني
44
حديث اقتداء به شيخين در ترازوى نقد (فارسى)
تأمّلى در سند روايت انس همان گونه كه روشن شد ، سندهاى رواياتى كه حديث اقتدا را بازگو مىكردند ، قابل نقد و بررسى بودند ؛ چرا كه تِرمذى بعد از نقل حديث ابن مسعود آن را ضعيف مىداند . از طرفى ضعف حديث حذيفه با تمام طرق آن ثابت شده است . اينك حديث انس را در ترازوى نقد قرار مىدهيم . اين حديث در كتاب الكاملِ ابن عَدى اين گونه آمده است : ابوزيد حَمّاد بن دليل ( قاضى مدائن ) ، از على بن حسن بن سليمان ، از احمد بن محمّد بن مُعَلّى آدمى ، از ابورجاء مسلم بن صالح ، از حَمّاد بن دليل ، از عمر بن نافع نقل مىكند كه عمرو بن هرم گويد : من و جابر بن زيد نزد انس بن مالك رفتيم . انس گفت : پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله فرمود : « به آن دو كه بعد از من هستند ؛ يعنى ابوبكر و عمر اقتدا كنيد و به دستور و سفارش ابن امّ عبد تمسّك كنيد و از روش عمّار پيروى نماييد » . نظير همين روايت را با همان اسناد ، محمّد بن عبدالحميد فرغانى ، از صالح بن حكيم بصرى ، از ابو رجاء مسلم بن صالح ، از ابو زيد حَمّاد بن دليل ( قاضى مدائن ) ، از عمر بن نافع براى ما نقل كرده است . محمّد بن سعيد حرّانى ، از جعفر بن محمّد بن صباح ، از مسلم بن