« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ » ؛ « 1 » امروز دين شما را كامل كردم . پس ارتباطى بين خدا و معصوم هست كه فعل معصوم مفسّر كلام خداست ؛ گاهى فعل معصوم واقع مىشود و كلام خدا آن فعل را تصديق و امضا مىكند ، و گاهى فعل معصوم بعد از كلام خداست و در مقام امتثالِ امر ، آن را تفسير مىكند . در اين موارد فعل و فاعل جا به جا مىشود . از طرفى بين اين فاعل و آن فاعل ارتباط وجود دارد كه فعل اين فاعل به او و فعل او به اين نسبت داده مىشود ، چنان كه در قصّه حضرت خضر عليه السلام گذشت . در جاى ديگرى مىفرمايد : « وَما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلكِنَّ اللَّهَ رَمى » ؛ « 2 » و اين تو نبودى ( اى پيامبر ) تير افكندى بلكه خداوند تير افكند . فاعل « رمى » در خارج چه كسى بوده كه مىفرمايد : تو نبودى كه تير افكندى ، ولى خدا تير افكند ؟ بالاتر اين كه گاهى فعلِ واحد در آنِ واحد و در عرض هم به خدا و غير خدا نسبت داده مىشود . آن جا كه مىفرمايد : « وَما نَقَمُوا إِلّا أَنْ أَغْناهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مِنْ فَضْلِهِ » ؛ « 3 » آن‌ها فقط از اين ايراد مىگيرند كه خدا و رسولش آنان را به فضل خود بىنياز ساختند . روزى از يكى از اساتيدم - كه خدا طول عمر به ايشان بدهد - اين نكته را استفاده

--> ( 1 ) . سوره مائده ( 5 ) : آيه 3 ( 2 ) . سوره انفال ( 8 ) : آيه 17 ( 3 ) . سوره توبه ( 9 ) : آيه 74