كه عصمت ، لطف از جانب خداى سبحان و حالت معنويى در معصوم است ، كه اين حالت معنوى به گونه‌اى است كه با وجودش صدور معصيت و ترك طاعت از او ممتنع است . و از اين رو كه عصمت ، لطف الاهى است در جملهء « عصمكم اللَّه » فعل به خدا نسبت داده شده است . در قرآن مجيد نيز آيه‌اى داريم كه گويا در اين زمينه است . آن جا كه مىفرمايد : « وَلَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ » ؛ « 1 » و اگر فضل خداوند شامل حال تو نبود ، گروهى از آنان تصميم داشتند تو را گمراه كنند . بنابراين آيه ، نگهدار پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله فضل ، لطف و رحمت الاهى مىباشد و اين ، همان عصمت است . اين بود تعريف عصمت بين متكلّمان ما از قديم الأيّام . ولى جمعى از متأخرين بزرگان علما ، نظرشان اين است كه اساس و ريشهء عصمت در معصوم ، علم اوست ، چون معصوم به قبح گناه و آثار آن ، علم و آگاهى دارد ، آن را انجام نمىدهد . در تفسير الميزان دربارهء عصمت چنين آمده است : ظاهر الآية أنّ الأمر الّذي تتحقق به العصمة نوع من العلم يمنع صاحبه عن التلبّس بالمعصية والخطأ . وبعبارة أخرى ، علم مانع عن الضلال ، كما أنّ سائر الأخلاق كالشجاعة والعفّة والسخاء كلّ منها صورة علمية راسخة موجبة لتحقق آثارها ، مانعة عن التلبّس بأضدادها ، من آثار الجبن والتهور والخمود والشره

--> ( 1 ) . سوره نساء ( 4 ) : آيه 113