السيد علي الحسيني الميلاني

295

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)

مؤمنان عليه السلام است ، و يا امير مؤمنان عليه السلام يكى از [ مؤمنان مذكور در آيه ] است و ما عدم عموميت آيه را بيان كرديم ؛ پس مراد تنها امير مؤمنان عليه السلام خواهد بود . دليل ديگر اين كه همهء مفسّران اتفاق نظر دارند كه مراد از اين آيه امير مؤمنان عليه السلام است ؛ چرا كه وقتى ايشان در حال ركوع انگشتر خود را تصدّق فرمود ، اين آيه دربارهء ايشان نازل شد و در اين باره اختلافى [ ميان مفسّران ] نيست . چنان كه مىبينيم ، علّامه رحمه اللَّه براى اثبات دلالت « إنّما » بر حصر ، به دليل عقلى نيز استدلال مىكند . ظاهراً اين استدلال در پاسخ به شبههء فخر رازى است . « إنّما » همواره بر حصر دلالت مىكند ، مگر اين كه دليل خاص يا قرينه‌اى ديگر بر خروج « إنّما » از اين دلالت اقتضا كند . هم‌چنين مرحوم علّامه مىفرمايد : پيرامون اين كه مراد از « الَّذينَ آمَنُوا » در آيه حضرت امير مؤمنان عليه السلام است اجماع وجود دارد كه ما در اين باره به تفصيل سخن خواهيم گفت . حال با ذكر روايات ، پاسخ اغلب شبهات روشن مىشود ؛ از اين رو در آغاز به روايات در اين باره كه فقط از منابع غير شيعى نقل مىكنيم خواهيم پرداخت . استناد به آيهء ولايت در اثبات امامت امير مؤمنان عليه السلام در صورتى كامل و تمام است كه سه قسمت از اين آيه مورد بررسى قرار گيرد : 1 . دلالت « إنّما » بر حصر ؛ 2 . اثبات اين كه واژه ولى در كلمه « وليّكم » به معناى سرپرست ، مدبّر امور و واجب الإطاعة است . 3 . مقصود از « الذين آمنوا » در آيه حضرت امير مؤمنان على عليه السلام است .