آيه يكم : خداى تعالى در سوره آل عمران مىفرمايد : « فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّه لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشاوِرْهُمْ فِي اْلأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه إِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلينَ » ؛ « 1 » پس به خاطر رحمت خداوند است كه تو با مردم خوش‌خو و نرم هستى ، و اگر تندخو و سخت دل بودى ، از گرد تو پراكنده مىشدند ؛ پس از آن‌ها درگذر و براى آنان استغفار كن و در كارها با آن‌ها مشورت نما و آن نگاه كه تصميم گرفتى ، به خدا توكّل كن كه خدا توكّل كنندگان را دوست مىدارد . بنابر نقل تفاسير ، اين آيه ناظر به حوادث جنگ احُد است و خداوند به رسول خود توصيه مىكند كه از كوتاهى و فرار اطرافيان خود درگذرد و براى آن‌ها استغفار كند و براى شخصيت دادن به ايشان با آنان مشورت كند . در آيه تصريح شده است كه پس از مشورت ، تصميم‌گيرى با رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله است . اين مشورت به جهت شخصيت دادن به مسلمانان بوده است ، در غير اين صورت رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله از اين كار بىنياز است . سيوطى در اين باب مىنويسد : وأخرج ابن عدي والبيهقي في الشعب بسند حسن عن ابن عباس قال : لما نزلت « وَشاوِرْهُمْ فِي اْلأَمْرِ » قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه وآله : أما إن اللَّه ورسوله لغنيّان عنها ، و لكن جعلها اللَّه تعالى رحمة لأمّتي ؛ « 2 » وقتى آيه « وَشاوِرْهُمْ فِي اْلأَمْرِ » نازل شد ، رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله فرمود : به درستى كه خدا و رسول او از اين كار بىنيازند ، ليكن خداوند آن را رحمتى براى امت قرار داد .

--> ( 1 ) . سورهء آل عمران : آيه 159 . ( 2 ) . الدرّ المنثور : 2 / 90 . هم‌چنين ر . ك : الكامل ( ابن عدى ) : 4 / 337 ؛ تفسير الآلوسي : 4 / 106 ؛ فيض القدير شرح الجامع الصغير : 5 / 565 / ش 7895 ؛ سبل الهدى والرشاد : 10 / 398 .