السيد علي الحسيني الميلاني

127

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)

شده‌اند به خوبى بازگو كننده حقيقت عصمتند . معناى « إتبعتم » حاكم نيشابورى از زيدبن أرقم اين گونه نقل مىكند : إنّي تارك فيكم أمرين لن تضلّوا إن اتبعتموهما . « 1 » همانطور كه اشاره شد ، وجوب تبعيّت و پيروى به صورت مطلق ، بدون هيچ شك و شبهه‌اى با عصمت ملازم است . از اين رو واژه « اتبعتم » به دلالت التزامى نشان‌گر معصوم بودن مُتّبَع خواهد بود . معناى « تمسّكتم » اما واژه « تمسكتم » در معناى دريافت و اخذ استعمال شده است . تفتازانى در معناى تمسّك مىگويد : لا معنى للتمسك بالكتاب إلّاالأخذ بما فيه من العلم والهداية ، فكذا في العترة ؛ « 2 » تمسك جستن به كتاب معنايى جز دريافت علم و هدايتى كه در آن است ندارد و دربارهء عترت نيز همين معنا وجود دارد . طيّبي كه از شارحين بزرگ حديث اهل سنّت است در كاشف چنين مىنويسد : و معنى التمسك بالقرآن العمل بما فيه ، وهو الإئتمار بأوامره والإنتهاء عن نواهيه . والتمسك بالعترة محبّتهم والإهتداء بهدايتهم وسيرتهم ؛ « 3 » معناى تمسك كردن ، پناه بردن به قرآن و عمل به محتواى آن است و عمل به آن ، يعنى پيروى اوامر و ترك نواهى ، و گرايش به عترت نيز ، يعنى محبت به آن‌ها و اطاعت از آن‌ها در هدايت و راه و روش آنان .

--> ( 1 ) . المستدرك على الصحيحين 3 / 110 . ( 2 ) . شرح المقاصد في علم الكلام : 2 / 303 . ( 3 ) . شرح الطيبي على مشكاة المصابيح : 11 / 304 ، ذيل شماره 6153 .