السيد علي الحسيني الميلاني
102
جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)
پاسخ حلّى : افزون بر آن ، بايد توجه داشت كه پيش از هر بحثى بايد صحت ادعاى فخر رازى اثبات شود . آيا واقعاً امّت به ائمه اطهار عليهم السلام دسترسى نداشتهاند ؟ و با فرض عدم دسترسى به امامان عليهم السلام ، آيا سبب اين عدم توفيق ائمه بودهاند يا خود مردم موجب اين محروميت شدهاند ؟ آيا اميرالمؤمنين عليه السلام كه بيست و پنج سال خانه نشين بودند ، خود اين خانه نشينى را انتخاب كردند يا مردم در چنين خانه نشينى دخيل بودند ؟ مگر نه اين بود كه امام كاظم عليه السلام سالها در زندان به سر بردند و مگر نه اين است كه امام زمان عليه السلام غائب از انظار هستند . چه كسى مقصر است ؟ ! آرى ، حاكمان جائر ، عالمان خدمتگذار به آنها و مردمانى كه نسبت به اين امور بىتفاوت بودهاند همان مقصران اصلىاند . ابوحنيفه را در مقابل امام صادق عليه السلام عَلَم كردند . به مالك بن انس دستور نوشتن كتاب « موطّأ » دادند و با هدف كم رنگ كردن مقام علمى ائمه عليهم السلام ، به تبليغ مالك بن انس و ابو حنيفه پرداختند و حال آن كه هر دو از شاگردان امام صادق عليه السلام بودند و شافعى نيز شاگردِ شاگرد امام صادق . البته معرفت امام براى اهلش ممكن و ميسّر بوده و هرگز تكليف مالا يطاق نبوده است . حاكمان جور با كمك چنين عالمانى دست نشانده ، فقه چهارگانهاى را براى مسلمانان تأسيس كردند تا درِ خانهء اهل بيت عليهم السلام بسته شود . اما با اين وجود ، رسيدن به امام در هر زمان و اخذ احكام از ايشان ناممكن نبوده است ، از اين رو كسانى خدمت حضرات ائمه شاگردى كرده و كسب فيض نمودهاند . در زمان كنونى نيز امكان رسيدن به خدمت امام وجود دارد ، هر چند شرط و شروط