كم گويى ضرر زننده باشد ، محل آرامش افكار صاحبان خرد قرار گيرد و مشخص كند مغز را از پوستهء ظاهرى . . . و دليل‌هايى كه غرور آفرين است و شبهه‌اى كه منجر به آشكار شدن بدىها مىشود را واگذاشتم و در نقد و جداسازى و از بين بردن و چيدن و هماهنگ نمودن نكته‌هايى كه سرچشمه‌هاى تحقيق است ، و مشكلاتى كه احتياج به دقت دارد را برآورده مىكند . . . » . « 1 » شريف جرجانى در توصيف مواقف مىگويد : « از كتاب‌هايى كه معتبر است و مباحث را منقّح ارائه داده است و احكام عقلى پرداخته شده را به رشتهء تحرير درآورده ، كتاب مواقف است . شامل مهم‌ترين و سزاوارترين قواعد و ريشه‌هاى اعتقادى است و از استوارترين و روشن‌ترين دليل‌هاى عقلى ، و از پرثمره‌ترين و محكم‌ترين دليل‌هاى نقلى استناد كرده است . چرا اين گونه نباشد ؟ كتابى كه در بردارندهء خلاصه نوآورىهاى افكار و گلچين بهترين ديدگاه‌هاى عقلى و حاصل آن چه را كه ، زبان تحقيق خلاصه كرده است و خلاصهء آن چه ، انگشتان دقيق به رشته تحرير درآورده است . همه اين موارد در ضمن كلماتى روان و به عجر درآورنده و اشاراتى پربار و مختصر است ، به خاطر همين موارد ، اين كتاب مانند خورشيد در وسط روز معروف شده است و ديد صاحبان خرد را از باهوش‌ترين‌هاى شهرها و كشورها به خود متمايل نموده است » . « 2 » شوكانى در شرح حال ايجى مىنويسد : براى ايجى در علم كلام و مقدماتش جايگاهى است و او كتابى دارد كه نمىتوان آن را توصيف كرد و كسى كه در اين فن تحقيق مىكند از آن كتاب بىنياز نيست .

--> ( 1 ) . مواقف : 1 / 24 . ( 2 ) . مواقف : 1 / 6 .