رعايت امانت در نقل قول‌ها اقتضاى آداب اسلامى و اخلاق انسانى آن است كه فرد در نقل قول‌ها جانب امانت را مراعات كند و از تحريف مطالب بپرهيزد تا حقايق آشكار گردد . گاهى ديده مىشود طرف بحث به اين اصول پايبند نيست . يعنى ادب را رعايت نمىكند ، با تعصب و جانبدارانه بحث مىكند ، از ارائه دلائلى كه بر ما حجت است امتناع و فقط به مطالب مورد قبول خود تكيه مىكند ، دست به تحريف مطالب مىزند ، « 1 » و بحث را از موضوع اصلى آن منحرف مىكند . در اين حال نيز رعايت ادب و پرهيز از تعصبات ضرورى است امّا تحريفات را بايد گوشزد كرد و از انحراف بحث لازم است پيش‌گيرى نمود . عدم خروج از موضوع بحث وقتى دربارهء موضوعى بحث مىشود ، بايد محوريت آن موضوع تا آخر بحث حفظ گردد . در بسيارى از موارد مشاهده مىشود كه وقتى طرف مقابل با مشكلى مواجه شد ، از موضوع خارج مىشود يعنى يا موضوع ديگرى را مطرح مىكند و يا به حاشيه مىپردازد . در اين مواقع نبايد به تبعيت از وى ، موضوع اصلى را رها كرد و به دنبال او رفت بلكه بايد او را به موضوع اصلى بازگرداند . معمولًا در مناظره پيرامون موضوعى كه در مورد آن بحث مىشود ، مطالعه و تفكر شده است . چنان چه طرف مناظره از بحث در اطراف موضوع عاجز و ناتوان

--> ( 1 ) . براى مثال : در برخى كتب ، حديث « أنا مدينة العلم وعلى بابها » به نقل از سنن ترمذى روايت شده است . ر . ك : تاريخ الخلفاء : 1 / 150 ، الصواعق المحرقة : 1 / 357 ، امّا در كتاب سنن ترمذى كه در دسترس مىباشد اين حديث موجود نيست . هم‌چنين از مسند احمد بن حنبل كه در دسترس مىباشد ، حديث سفينه حذف شده است در صورتى كه اين حديث در منابع به روايت از مسند احمد بن حنبل نيز نقل شده است . ر . ك : مشكاة المصابيح : 3 / 348 ، حديث 6174 .