الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ » . « 1 » و اينكه اين كلام شريف را تماماً نقل نمودم ، براى آن است كه براى ارباب مجاهده و رياضتْ تعليمى است جامع ، و براى اهل معرفت و اصحاب سلوكْ بابى است واسع . و اهل معارف الهيّه چون مشاهده كردند كه عالمْ مسجدِ ربوبيّت است ، بايد مراقبت كنند كه با طهارت و صفاى ظاهر و باطن در آن قدم نهند ، كه بساط مقدس حقّ را غير مطهرين نتوانند پاى نهاد ، و بار مجالست با او را جز به صديقين مخلصين ندهند . پس ، آنها در جميع احوالْ خود را در خطر عظيم مىبينند و از غفلت محضر مقدس مالك الملوك در وحشت هستند ، و دل آنها از

--> ( 1 ) - « امام صادق عليه السلام فرمود : چون به در مسجد رسيدى ، بدان كه پادشاه بزرگى [ نسخه : درگاه پادشاه بزرگى ] را قصد كرده‌اى كه بر دربار او جز « مطهرين » گام ننهند و براى مجالست با او جز به « صدّيقين » اجازه داده نمىشود ؛ بيمناك پاى بر آستان او نه ، بسان بيم از پادشاه ، كه اگر غفلت كنى در خطرى بزرگ افتى . و بدان كه او بر هر چه بخواهد تواناست : مىتواند با تو به مقتضاى عدالت رفتار كند ، يا به تو فضل و كرم كند ، پس اگر به تو مهر كند ، به فضل و رحمت خود طاعت اندك را از تو قبول كند و در برابر آن پاداشى فراوان دهد ؛ و اگر به مقتضاى عدالت با تو صدق و اخلاصى را كه شايستهء آن است از تو طلب كند ، محجوبت سازد و طاعتت را هر چند بسيار باشد رد مىكند . كه او هر چه اراده فرمايد انجام مىدهد . و به ناتوانى ، تقصير [ و شكسته‌دلى ] و نيازمنديت در پيشگاه او اعتراف كن ، زيرا كه تو براى عبادت او و انس با او رو آورده‌اى و رازهاى خود را بر او عرضه دار . و بايد بدانى كه نهان و آشكار هيچيك از خلايق بر او پوشيده نيست . و در برابر او چونان نيازمندترين بندگانش باش و دل از هر امر بازدارنده‌اى كه تو را از پروردگارت محجوب كند تهى ساز كه او جز پاك‌ترين و خالص‌ترين ( عمل ) را نمىپذيرد [ نسخه : و بنگر كه نام تو از كدام دفتر بيرون مىآيد ] . پس اگر از شيرينى مناجات او [ نسخه : و لذّت گفتگوى با او ] چشيدى و با جام رحمت و كرامات او از اقبال و اجابتش نوشيدى ، شايستهء ورود به خدمت او شده‌اى ؛ پس درآى كه اذن و امان يافته‌اى ؛ ورنه همچون درمانده‌اى [ نسخه : كسى ] كه راههاى چاره بر او بسته شده به آرزو نرسيده و مهلتش [ نسخه : بر او ] پايان يافته است ، بايست . پس ، اگر خدا بداند كه قلباً از سر صدق به دو پناه برده‌اى ، به ديده مهر و رحمت [ نسخه : و لطف ] بر تو نظر كند و تو را بدانچه دوست مىدارد و بدان راضى است موفق گرداند ؛ كه او بزرگوارى است كه كرامت بر بندگانى كه اضطرار خود نزد او برده‌اند [ نسخه : و در طلب رضاى او به درگاهش رو نهاده‌اند ] را دوست مىدارد . خداوند تعالى فرموده است : " كيست كه درمانده را زمانى كه او را بخواند اجابت مىكند " . » ( نمل / 62 ) مصباح الشّريعة ، باب 12 . بحار الأنوار ، ج 80 ، ص 373 ، « كتاب الصّلاة » ، باب 30 ، حديث 40 .