نيست ، حكم نماز و روزه را بيان فرماييد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه حد اقل هفته‌اى يك بار بين وطن و محل كار و سكونت - كه به اندازهء مسافت شرعى است - تردد مىكنيد يا اينكه براى كارتان در حد مسافرت شرعى تردد مىكنيد ، در محل سكونت و مكان عمل بايد نماز را تمام خوانده و روزه را بگيريد ، و در غير اين صورت در نمازتان جمع بين قصر و تمام بنماييد ، و روزه را اگر گرفتيد مجزى است و قضا ندارد ، و الله العالم . ( 468 ) كارمندى بنا بر اقتضاى شغلى مجبور است 18 روز در محل كارش بوده و پس از اتمام شيفت كارى ، چند روزى به وطن خود برمىگردد ، و اين برنامهء كارى حدود دو سال بايد اجرا شود ، نظر شريف خودتان در مورد نمازهايى كه در بين راه بايد خوانده شود چيست ؟ آيا حكم مسافر در اين مورد جايز است يا حكم كثير السفر ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در محل كار با قصد اقامت ده روز و بيشتر نماز و روزه را تمام انجام دهيد ، و در بين راه احتياطاً بين قصر و اتمام جمع كنيد ، و اگر روزه گرفتيد قضا ندارد ، و الله العالم . ( 469 ) اين جانب اهل تبريز و وطنم همانجا است لكن بعضى مواقع به خاطر شغل به مأموريت به بعضى شهرها مثل قم و اراك و تهران اعزام مىشوم ، بفرماييد تكليف من از جهت نماز و روزه چگونه است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه ادامهء شغل بستگى به رفتن و برگشتن از تبريز به قم و اراك و تهران دارد بطورى كه در هر هفته حد اقل يك بار اين رفت و برگشت انجام مىگيرد ، در اين صورت نماز و روزه تمام است هم در تبريز و هم قم و هم تهران و هم اراك ، و در مسافرتِ براى غير شغل يا مسافرتى كه ادامهء شغل به آن بستگى ندارد نماز شكسته و روزه باطل است ، و در تبريز كه وطن اصلى است نماز و روزه تمام است ، و الله العالم . ( 470 ) شخصى به قصد تبليغ به شهرى سفرى مىكند و در همان شهر ، محل تبليغى