الميرزا جواد التبريزي
430
استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)
( 1882 ) - دو برادر و يا دو خواهر بالغ و يا نابالغ ( ولى فاقد سن قانونى يعنى 18 سال ) با هم نزاع مىكنند ، يكى از آنها ديگرى را مجروح مىكند ، مجروح يا مضروب برادر يا خواهر ضارب خود به دادگاه برده و اعلام شكايت مىكند و حاضر به دادن رضايت نيست ، آيا رضايت پدر و يا جد در جهت منع تعقيب ضارب نافذ است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بالغ شرعى رشيد - كه در رساله مناط بلوغ و رشد آن ذكر شده - بايد خودش رضايت دهد و يا قصاص كند و يا ديه بر حسب مورد بگيرد ، و در غير بالغ رشيد شرعى ولىّ شرعى او بر حسب مصلحت ملزمه مىتواند از طرف مجنى عليه ديه اخذ نمايد ، و الله العالم . ( 1883 ) آيا قصاص ، حقّ انحلالى ( مركب ) است يا غير انحلالى ( بسيط ) است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر بعضى از اولياء دم قصاص كنند و بقيه به قصاص راضى نباشند ، قصاصكننده بايد حصهء آنها از ديه را - در صورت مطالبه - بپردازد ؛ و اگر حصهء خودشان را بخشيدند ، بايد آن را به ورثهء قاتل بدهند ، و الله العالم . ( 1884 ) اگر زن حامله براى اسقاط جنين به طبيب يا قابله مراجعه نمايد ، و او هم آگاهانه و به عمد مباشرت به اسقاط جنين نمايد ، در حالى كه روح در جنين دميده شده باشد ، آيا قصاص مىشود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ مشهور فقها قائلند به قصاص ، به جهت عموم ادلهء قصاص ، و مرسلهء ابن فضال ( وسائل جزء 19 ، باب 21 ، ابواب به قصاص في النفس صفحه 2 و 4 ) ولى عموم قابل تخصيص است به تعليل صحيحهء ابى بصير در مورد مجنون « فلا قود لمن لا يقاد منه » ؛ و امّا مرسله به سند صحيح به مضمون ديگرى نقل شده است كه دلالت ندارد و ظاهراً راجع به آلت قتل مىباشد « كل من قتل بشيء صغر أو كبر » ؛ و امّا ديهء جنين كامل ، بحث معروفى دارد ، به كتب مفصله مراجعه شود ، و الله العالم . ( 1885 ) آيا حق قصاص از حقوق اختصاصى اولياء دم است ؟