[ جواب ] باسمه تعالى ؛ حق قصاص از نفس حقّ مجنى عليه نيست ، بلكه حق اولياء دم است ، و الله العالم . ( 1886 ) مردم ، از وارث كشته شده درخواست بخشش قاتل مىكنند ، اگر بستگان مقتول نپذيرفتند ، چه حكمى دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در مورد ، توصيه‌اى بيش نيست ، وجوب عمل ندارد ؛ و حكم قصاص و ديه ثابت است ، و الله العالم . ( 1887 ) چنانچه زن حامله يا شخصى ديگر عمداً و عدواناً جنينى را كه روح در آن دميده شده است ، به قتل برسانند و سبب اسقاط آن را فراهم نمايند ، مجازات آنها چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ قصاص ندارد ، بايد ديه بدهد ، و الله العالم . ( 1888 ) گاه جانى دست به كارى مىزند كه ناخودآگاه به كشتن كسى مىانجامد ، مثلًا او در فضايى شلوغ براى زدن كسى تيراندازى مىكند و تصادفاً به ديگرى اصابت مىكند ؛ بنابراين ، اين قتل از كدام نوع است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ قتل مزبور خطايى است ، و الله العالم . ( 1889 ) كسى كه به شدت آسيب‌ديده و در حال مرگ است ، ورثه عاقل ندارد ، ورثه ديوانه يا عقب افتاده ذهنى هستند ، از باقيماندهء اين خانواده كسى نيست كه اقامهء دعوى كند ، كسى نيز حاضر نيست كه قيموميت آنان را بپذيرد ، اگر ثابت شود كه قتل عمد است ، آيا حاكم شرع مىتواند به جاى آنان ديه بخواهد و قاتل را آزاد كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ ولىّ شرعى اشخاص مذكور ، اگر پدر و جدّ پدرى نداشته باشند ، حاكم شرع جامع الشرائط است ؛ و آنچه را نسبت به ديه مصلحت قاصرين تشخيص دهد ، عمل مىكند ؛ و سفيه مىتواند خودش ديه بگيرد و مىتواند قصاص كند ، و الله العالم . ( 1890 ) فقهاى عظام ملاك قصاص را ساقط شدن جنين به شكل زنده مىدانند ، حال اگر