مبلغ استفاده نموده و معامله كند ؟ در صورت اشكال داشتن ، حرمت آن دامنگير مستأجر هم مىشود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر موجر در عقد الاجاره شرط كند كه مستأجر مبلغى را به عنوان قرض به او بدهد ، چنين معامله‌اى صحيح است ؛ و موجر حقّ تصرف در آن مال را دارد ، و الله العالم . ( 1210 ) اشخاصى حدود بيست سال پيش سرقفلى مغازه‌هايى را به ديگران واگذار كرده‌اند و اجاره‌اى كه صاحبان سرقفلى به مالكين مىدهند بسيار از نرخ روز كمتر است ، تكليف چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ احتياط آن است كه مالك - به جهت اينكه سرقفلى گرفته است - به همان مبلغ اجارهء سابق قناعت كند ، مگر اينكه مستأجرين راضى شوند ؛ لكن مىتواند به مقدار اجرة المثل مغازه‌هايى كه مثل آن مغازه هستند و فعلًا با سرقفلى اجاره داده مىشوند ، مطالبه كند ، و حقّ مطالبه بيش از آن را ندارد ، و الله العالم . ( 1211 ) منزلى يك ساله به كسى اجاره داده مىشود ، به اين شكل كه : 50 هزار تومان به عنوان قرض الحسنه ، و اجارهء ماهيانه 10 هزار تومان ؛ بعد از عقد قرارداد ، مستأجر 10 هزار تومان به صاحب خانه داده ، پس از چند ماه مستأجر اعلام نمود كه قادر به پرداخت مابقى آن نيست بلكه به جاى بقيهء قرض ، اجارهء ماهيانه را بيشتر كنيد ؛ اينك كه دو طرف راضى هستند ، آيا جايز است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در صورتى كه عقد اول را فسخ كنند و دوباره عقد كنند ، اگر قرض در عقد اجاره شرط شود ، اشكال ندارد ؛ و لكن اگر قرض و اجاره به هم مرتبط باشند ، به غير نحو مذكور ، و يا اجارهء شرط در قرض باشد ، باطل است و بايد پول را به قرض دهنده برگرداند ، و الله العالم . ( 1212 ) هنگام بمباران هواپيماهاى عراق ، مغازهء خود را به بانك اجاره دادم ، بنا بود بانك در پايان مهلت مقرر به محل ديگرى برود ، اكنون كه ارديبهشت 1375 است ،