الميرزا جواد التبريزي
196
استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)
[ جواب ] باسمه تعالى ؛ در صورتى كه هديه خطير باشد و خمس آن را داده باشد ، زيادى قيمت آن خمس ندارد ؛ و در صورتى كه هديه خطير نباشد ، خمس ندارد ؛ و چنانچه هديه خطير باشد و خمس آن را نداده ، بايد به قيمت فعلى تخميس شود ، و الله العالم . ( 948 ) كسى كه سرمايهاى براى كسب گذاشته ، آيا به طور مطلق مىتواند به مقدار مؤونهء يك سال را كم كند يا مقيد به قيودى است ؟ و اگر هست ، چه قيودى ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ مالى را كه انسان احتياج دارد آن را سرمايهء كسب قرار دهد و كسب ديگرى ندارد كه وافى مؤونهاش باشد ، در تخميس آن مال مقدار مؤونهء يك سال كم مىشود ، و الله العالم . ( 949 ) كسى كه از مجتهد جامع الشرائط اجازه دارد ، آيا مىتواند خمس مؤدّى خمس را طبق فتواى مجتهدى كه از او تقليد نمىكند حساب كند ؟ همچنين در صورت نياز به مصالحه و اجازه ، مصالحه و اجازه نمايد ، با اينكه از مقلَّد مؤدى اجازه ندارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر مجتهدى كه اجازه داده محرز باشد كه تقليد از او متعيّن است ، مىتواند ؛ و در غير اين صورت بايد اجازه از مقلَّد مؤدّى خمس باشد و بر طبق فتواى او تخميس كند ، و الله العالم . ( 950 ) اگر انسان احتياطاً مبلغى را اضافه خمس حساب كرد ، بعد متوجه شد مالى را كه حساب نموده خمس آن را پرداخت كرده بود ، آيا مىتواند حساب كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر آنچه را كه حساب كرده براى برائت ذمهاش از خمسهاى احتمالى بوده و مال مذكور در آن وقت ملك او بوده ، لازم نيست خمس آن را دوباره بدهد ، و الله العالم . ( 951 ) نظر مبارك خود را در خصوص خمس سرقفلى بيان فرماييد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر سرقفلى را از ربح بين سال خريده يا با پولى كه سال بر آن گذشته خريده و معاملهء شخصيه بوده يا اينكه به دَين خريده و تدريجاً از درآمد سال