مىشود كه اين همان فرضى است كه در استفتاء جواب داده شده است و اگر در اين صورت فقط قائل به قصاص مىشديم با قاعده لا يبطل دم امرء مسلم سازگار نبود و اگر قبول هم داشته باشيم كه « الجانى لا يجنى عليه اكثر من نفسه » قاعده باشد محكوم قاعده « لا يبطل دم امرء » مىباشد . 3 - اگر اولياء خواهان قصاص هستند ولى يكى از اولياء مقتول استيفاء كرد باقى اولياء مىتوانند ديه را دريافت كنند لئلا يبطل دم امرء مسلم . در اين دو مورد بسيارى از اصحاب قائل به قصاص تنها هستند به دليل « الجانى لا يجنى اكثر من نفسه » ولى ما همانطور كه عرض شد نتوانستيم اين دليل را تمام بدانيم كما اينكه مرحوم شهيد در مسالك اين قول را تقويت كرده و مرحوم محقّق خوانسارى در جامع المدارك فرموده كه ديه ثابت نمىشود و ديگران هم كه موافق اين قول هستند مانند ابوعلى و صاحب ارشاد و علّامه در قواعد و مرحوم فخرالمحقّقين در ايضاح و فاضل مقداد و محقّق خوئى گرچه بهترين راه تصالح است كه حاكم شرع انجام دهد تا اينكه مخالفت قطعى با مشهور نشده باشد . قتل شبه عمد و خطائى س 1 - اولًا : آيا كسى را كه به سبب استرس ناشى از مشاجره فوت نموده در صورت تشخيص خبره ( پزشك قانونى ) مىتوان طرف مقابلش را به ديه محكوم نمود يا خير ثانياً آيا عامل مشاجره كه موجب عصبانيت و سكته گرديده مباشر در قتل است يا اينكه ميزان تأثير عمل ( به استناد نظر پزشك قانونى ) شرط است ؟ ج 1 - به نظر مىرسد كه استناد به قتل به كسى كه سبب استرس شده ، مشكل است ولى اگر طبق شهادت خبره تأثير زياد باشد بايد كسى كه سبب استرس شده ، اولياء مقتول را راضى نمايد و بايد مصالحه گردد . س 2 - اگر در هنگام تعليم رانندگى معلّم به متعلّم حادثه‌اى رخ دهد و معلّم و متعلّم رانندگى هر دو فوت نمايند و مقصّر فرد تحت تعليم باشد ( البته دستورات معلّم را متعلّم اجرا كرده است ) چگونه خواهد بود حكم ديه ايشان ؟ ج 2 - البته اگر قبلًا همديگر را ابراء نكرده باشند با فرض مذكور تعليم گيرنده ضامن ديه است و بايد از اموالش ديه معلّم پرداخت شود .