السيد محمد علي العلوي الگرگاني
479
أجوبة المسائل (پاسخ به جديدترين استفتاءات) (فارسى)
مسائل قضا احكام قضا س 1 - مصالحه چيست و آيا قاضى محكمه نيز نقشى در اين مصالحه مىتواند داشته باشد يا بايد هيچگونه مداخلهاى ننمايد و اصولًا چنانچه طرفين با هم مصالحه ننمايند تكليف دادگاه چيست ؟ ج 1 - در صورتى كه خود طرفين رضايت به مصالحه داشته باشند ، خود مصالحه نمايند والّا قاضى با در نظر گرفتن شرايط ، حكم به مصالحه مىنمايد و شرايط مصالحه را خود معيّن كند و الزام به عمل كند . س 2 - با توجّه به جريان قاعده قرعه در شبهات موضوعيّه بفرمائيد الف - آيا اين قاعده به امور حقوقى اختصاص دارد يا شبهات موضوعيّه در امور جزائى را نيز در بر مىگيرد ؟ ( به عنوان مثال در موردى كه علم اجمالى به وجود قاتل بين دو يا چند نفر باشد آيا مىتوان با تمسّك به قرعه حسب مورد ، حكم قصاص يا ديه را اجراء نمود ) ج 2 - هر چند بعضى از فقهاى بزرگوار فتوا دادهاند كه قرعه در مسائل جزائى هم جارى است ولى به نظر مىرسد جريان نداشته باشد زيرا خلاف احتياط است و قاعده درء حاكم است و در مثالى هم كه عنوان شده قاعده درء اقتضاء عدم اجراء قصاص مىكند . س 3 - درباره قاعده درء بفرمائيد : الف - آيا اين قاعده به باب حدود اختصاص دارد يا شامل ابواب قصاص ، ديات و تعزيرات نيز مىشود ؟ ب - معيار در عدم اجراى حدّ چيست ؟ ( شكّ در حليّت ، توّهم جواز عمل ، صرف ظنّ به اباحه ، ولو غير معتبر ، يا عدم علم به حرمت ) ج - محل عروض شبهه در قاعده درء كيست ؟ قاضى ، مرتكب عمل يا هر دو د - آيا شبهات موضوعيّه ، حكميّه ، شبهه عمد و غير عمد ، اكراه ، اجبار ، نسيان و . . . مشمول اين قاعده مىشود ؟