26 - فلسفهء تأخير ظهور با فراهم بودن شرايط پرسش بيست و ششم : در طول تاريخ گاهى به شرايط و فرصت‌هايى بر مىخوريم كه گمان مىرود زمينهء ظهور فراهم شده ، مثلًا استقبال مردم از دين و فداكارى در راه اسلام و بذل جان و شهادت به خاطر آن به قدرى زياد و با شور و هيجان است ، كه به نظر مىآيد نه تنها سيصد و سيزده نفر بلكه بيش از هزاران نفر آمادهء جان‌نثارى در ركاب امام زمان عليه السلام هستند با وجود اين ، سرّ تأخير ظهور چيست ؟ پاسخ : راجع به فراهم بودن شرايط ظهور امام زمان عليه السلام ، اوّلًا : كسى نمىتواند به طور يقين اظهار اطّلاع كند يعنى بگويد همهء شرايط فراهم شده است ؛ زيرا خود اين ادّعا احتياج به علم به جميع شرايط دارد چون ممكن است احاديث متضمن بيان همهء شرايط نباشند . ثانياً : بر فرض كه شرايط ، منحصر در آن موارد باشد كه در روايات آمده است ، با اين حال همانطور كه صدوق رحمه الله فرموده است واقعاً نمىتوان مطمئن بود كه فرضاً همان سيصد و سيزده نفر اصحاب خاص و ساير شرايط موجود شده باشد . چون اگر تمام اوضاع و شرايط بر حسب ظاهر حكايت از فراهم بودن زمينه ظهور داشت ، بدون اينكه مثلًا وجود افراد خالصى را كه