اعصاب ، خون ، استخوان ، مغز ، جهاز هاضمه و . . . ، رياضىدان ، ستاره شناس ، روانشناس ، زيست‌شناس ، فيزيك‌دان ، استاد شيمى ، و ديگران مىخواهند همه پديده‌هائى را كه با كار و شغل و تخصص آنان ارتباط دارد تعريف كنند و بشناسانند اما متأسفانه از شناساندن حقيقت آنها عاجز و هرچه متبّحر باشند جز خواص و آثار و ظواهر اشياء ، حقيقتى را نشان نمىدهند و هرچه دانشمندتر شوند به اشكال و دشوارى و كوتاهى تعريفات ( به اصطلاح ) حقيقى داناتر مىشوند . جهان يك سلسله الغاز و رشته بسيار طولانى و درازى است كه انتهاء و ابتداى آن بر بشر مجهول است و در هر حلقه از حلقه‌هاى اين زنجير آنقدر معماها و الغاز نهفته است كه تصوّر دورنماى آن بشر را غرق در تعجب و تحيّر مىنمايد . « ليدى استور » مىگويد : اگر هر انسانى سخن نگويد مگر از آنچه حقيقتش را شناخته است ، سكوت و خاموشى عميق بر سراسر جهان حكومت خواهد يافت « 1 » « وارين ويفر » نايب رئيس مؤسسه روكفلر مىگويد : آيا علم در ميدان نبرد با جهل و نادانى پيروز مىشود ؟ درحالىكه علم به هر پرسشى كه پاسخ مىدهد گرفتار پرسشهاى بيشتر مىشود و هرچه در راه كشف مجهولات جلوتر مىرود ظلمات جهل را طولانىتر مىبيند . علم بشر دائما در ازدياد است اما اين احساس كه تقدم نمىيابد به حال خود باقى است . زيرا روزبه‌روز حجم چيزهائى كه ادراك مىكنيم و

--> ( 1 ) - مجله « المختار من ريدر زدايجست » ، ص 37 ، نوامبر 1959 .