الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

208

نيايش در عرفات (فارسى)

كتاب « الهيّات در نهج‌البلاغه » و بعد هم در « سفرنامهء حج » كه هر دو از تأليفات حقير است و بيشتر ، مفصل‌تر و عميق‌تر از آنها را در دهها كتابهاى ارزنده كه علماى بزرگ شيعه و سنى در رد وهّابيه نوشته‌اند ، مطالعه فرمايند . اكنون سخن را در مضمون دعا و اين خطابهاى توحيدى دنبال مىنمائيم . چنان كه مىخوانيم اين خطابها كه همهء آنها اقرار به يكتايى و وحدانيت خداست هركدام با جمله‌اى مثل : « سبحانَكَ انّى كُنْتُ مِنَ الظالِمينَ » ختم شده است و تسبيح با اقرار به توحيد ضميمه گرديده است . و شايد بتوان گفت كه مثل ذكر عام بعد از خاص باشد ؛ چون « تسبيح » اعم از اقرار به توحيد و مفهومش اوسع است . هرچند موضوعيت اقرار به توحيد و اينكه به صراحت و اختصاصاً اقرار به وحدانيت و يكتايى خداى متعال است ، اهميت و فضيلت بيشتر داشته باشد خصوصاً اگر به لفظ تهليل باشد . امّا مفهوم آن از تسبيح اخص است ؛ زيرا تبسيح اقرار به منزّه و پاكى خدا از تمام نقايص و صفات نقص از جمله شريك داشتن ، جهل ، عجز ، تركيب و غير آنهاست ولى اقرار به توحيد ، اقرار به نفى شريك و نفى خدايان ديگر غير از خداست . اين ذكر به اين تركيب اقتباس از قرآن مجيد