الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

97

الهيات در نهج البلاغه (فارسى)

تازه اين حساب يك روز فعاليّت بدن يك فرد است ( تو خود حديث مفصّل بخوان از اين مجمل ) . بهترين كتابى كه قصد و عنايت در آفرينش را به طور تفصيل روشن مىسازد ، كتاب توحيد مفضّل است كه از حضرت صادق عليه السلام روايت شده است ، و آن را بايد از معجزات علمى آن حضرت شمرد . اين كتاب نفيس و بىعديل ، توسّط جمعى از دانشمندان از جمله علّامه مجلسى قدس سره به فارسى ترجمه شده و در عصر ما نيز بعضى از معاصران آن را ترجمه كرده‌اند كه مطالعهء اين كتاب توحيدى را به عموم توصيه مىنماييم . چگونگى استدلال بر وجود خدا در نهج‌البلاغه آنچه تا اينجا - هرچند به طور مفصّل و طولانى - بيان شد براى موضوع بحث ادلّهء وجود خدا در نهج‌البلاغه عنوان مقدّمه را دارد . و امّا اصل موضوع : در نهج‌البلاغه استدلال بر وجود خدا به طور مستقل كمتر مطرح شده است . در بعضى از خطبه‌ها كسانى را كه مبدأ مقدّر و مدبّر را انكار مىنمايند ، توبيخ فرموده و يا از كسانى كه در وجود خدا شك مىكنند با اينكه آفرينش و خلق خدا را مىبينند ، اظهار تعجّب كرده است ، مثل « فَالوَيلُ لِمَن أَنكَرَ المُقَدِّرَ وَ جَحَدَ المُدَبِّرَ » « 1 » يا « عَجِبتُ لِمَن شَكَّ فِى اللَّهِ وَ هُوَ يَرى خَلقَ اللَّهِ » « 2 » . در مجموع خطبه‌ها و بياناتى كه در اين كتاب مقدّس پيرامون الهيّات است ، بيشتر تذكّر اوصاف و افعال خدا و تصحيح عقيدهء آنانى كه قائل به وجود خدا هستند و تنزيه خدا از نقايص و آنچه منافى با كمال

--> ( 1 ) . نهج‌البلاغه ، خطبهء 227 . ( 2 ) . همان ، حكمت 121 .