سخن گفتن از شخصيّت باعظمت و والايى كه از سوى مسلمان و غيرمسلمان صدها هزار كتاب و خطابه و مقاله و قصيده و رساله دربارهء او نگاشته شده و عالىترين معارف و فرهنگ ، و انسانىترين تعليمات اجتماعى و سياسى و اخلاقى و اقتصادى را به بشر عطا كرده ، خلاف ادب است . ما چه مىتوانيم بگوييم و بنويسيم كه درخور كمالى از كمالات عظيم آن برگزيدهء خدا باشد ؟ پس چاره‌اى نداريم جز آنكه سر خجلت به زير اندازيم و از هرچه گفته‌ايم يا مىگوييم عذرخواهى نماييم و با شهيد قدس سره همزبان شده عرض كنيم : صلاة و تسليم على أشرف الورى * و من فضله ينبو عن الحدّ و الحصر و من قدر في السّبع الطّباق بنعله * و عوّضه اللَّه البراق عن المهر عدولي عن تعداد فضلك لائق * بكلّ لساني عنه في النّظم و النّثر و ماذا يقول النّاس في مدح من أتت * مدائحه الغرّاء في محكم الذّكر ما اگر هم سخنى مىگوييم ، نه براى اين است كه ذرّه‌وار ، خورشيد جهانتاب را مدح كنيم يا قطره‌سان ، عظمت اقيانوسها را وصف نماييم كه در برابر خورشيد وجود و اقيانوس فضايل و كمالاتش از ذرّه و قطره هم كمتريم ، بلكه براى اين است كه از اين رهگذر ، هم كسب ثوابى مىكنيم و