به خدا دارد . همچنين اخلاص در دين به اين معنى است كه در دين ، خالص و بىشرط باشد و اطاعت آن را بر خود واجب بداند . و از اين جهت است كه به اين اطاعت بدون قيد و شرط كه احدى جز خدا شايستهء آن نيست و فقط اختصاص به او دارد ، عبادت اطلاق شده است و در آيات متعدّد ، اخلاص در دين و دين خالص پيشنهاد شده است . لذا اين نحو اطاعت بىقيد و شرط نسبت به هر كس غير از خدا كه باشد ، شرك و خلاف توحيد است و در ظاهر ، اين معانى و برنامه‌هاى توحيدى منشعب از هر دو معنى ، مراد باشد در اين آيهء شريفه : شَرَعَ لَكُم مِنَ الدّينِ ما وَصّى بِه نوحاً و الَّذى أَوحَينا إِلَيكَ وَ ما وَصَّينا بِه إِبرهيمَ وَ موسى وَ عيسى أَن أَقيموا الدّينَ وَ لا تَتَفَرَّقوا فيهِ كَبُرَ عَلَى المُشركينَ ما تَدعوهُم إِلَيهِ . « 1 » و مراد از شرك و مشركانى كه اقامهء دين و عدم تفرّق در آن ، بر آنها سنگين مىآمده دربرگيرندهء مشركان جزيرةالعرب و مشركان ايران و روم و كسانى بوده است كه بتها و يا زمامداران و رؤساى قبايل را مىپرستيدند و آنان را به صاحب‌اختيارى و استبداد در امور ديگران پذيرفته بودند . آيات ديگر آيات ديگرى نيز در قرآن مجيد هست كه از آنها استفاده مىشود خواندن غيرخدا به عنوان معبود و شريك خدا در خلق و رزق و افعال ديگر ، شرك است و هم اينكه بعضى از مشركان ، آلهه و معبودهاى خود را

--> ( 1 ) . شورى ( 42 ) آيهء 13 .