الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

163

الهيات در نهج البلاغه (فارسى)

كه در حجره‌هاى قدس خاضع‌اند و عقلهايشان از اينكه حدّ و مرزى براى احسن‌الخالقين قرار دهد ، متحيّر است . و همانا صاحبان صورتها و اعضا با صفتها درك مىشوند و هر كس كه مدّت او به سر رسد به فنا سپرده مىشود . پس خدايى جز او نيست كه به نور خود هر تاريكى را روشن كرد و هرچه را جز به نور او روشن بود به تاريكى درآورد . خطبهء 186 را با اين بيانات بليغه آغاز فرموده است كه : الحَمدُ لِلَّهِ الَّذي أَظهَرَ مِن آثارِ سُلطانِه وَ جَلالِ كِبرِيائِه ما حَيَّرَ مُقَلَ العُيونِ مِن عَجائِبِ قُدرَتِه ، وَ رَدَعَ خَطَراتِ هَماهِمِ النُّفوسِ عَن عِرفانِ كُنهِ صِفَتِه . سپاس مختصّ خدايى است كه از آثار سلطنت و بزرگى و بزرگوارى خود ظاهر فرمود آنچه كه ديدگان عقلها را از عجايب قدرتش متحيّر ساخت ، و دفع نمود خطورات و فكرهاى نفوس را از شناختن حقيقت صفتش . در خطبهء 204 مىفرمايد : الحَمدُ لِلَّهِ العَلِيِّ عَن شَبَهِ المَخلوقينَ ، الغالِبِ لِمَقالِ الواصِفينَ ، الظّاهِرِ بِعَجائِبِ تَدبيرِه لِلنّاظِرينَ ، وَ الباطِنِ بِجَلالِ عِزَّتِه عَن فِكرِ المُتَوَهِّمينَ . حمد ويژهء خدايى است كه برتر از شباهت به مخلوقات است ، و بر گفتار توصيف‌كنندگان غلبه دارد ، و با شگفتيهاى تدبيرش براى نظركنندگان ظاهر و آشكار است ، و به خاطر شكوه و عزّتش از فكر انديشمندان پنهان است . در خطبهء 227 مىفرمايد : لَم تُحِط بِهِ الأَوهامُ بَل تَجَلّى لَها بِها ، وَ بِهَا امتَنَعَ مِنها ، وَ إِلَيها حاكَمَها . لَيسَ بِذي كِبرٍ امتَدَّت بِهِ النِّهاياتُ فَكَبَّرَتهُ تَجسيماً ،