مسأله 43 - اگر انسان مالى داشته باشد كه به مقدار مصارف حج باشد ، ولى عقيده‌اش اين بوده كه كافى نيست يا غفلت داشته يا غافل از وجوب حج بوده ، غفلتى كه معذور بوده حج بر او واجب نيست ، و اما اگر شك داشته يا غافل از وجوب حج باشد و منشأ غفلتش تقصير بوده ، سپس دانست يا يادش آمد بعد از آنكه مالش تلف شده و متمكّن از حج نشد ، ظاهر اين است كه حج بر ذمّهء وى مستقر شده اگر داراى ساير شرايط بوده . مسأله 44 - هم چنان كه استطاعت به داشتن زاد و راحله محقّق مىشود ، به بذل ( يعنى كسى كه مصارف و هزينهء حج را به انسان بدهد ) نيز محقّق مىشود ، و در بذل فرقى نيست بين آنكه يك نفر تمام مخارج را بدهد يا چند نفر كه هر كدام قسمتى را به عهده بگيرند . و چنان كه كسى را دعوت به حج نموده و ملتزم به زاد و راحلهء وى شوند حج بر او واجب مىشود ، و همچنين است اگر به او مالى داده شود كه در حج صرف نمايد و آن مال كفاف هزينهء حج وى را بدهد و فرقى بين اباحه ( در اختيار گذاشتن ) و تمليك و دادن عين مال يا قيمت آن نيست ، در تمام صُور حج واجب است ، اگرچه بعد از