السيد محمد صادق الروحاني

54

نظام حكومت در اسلام (فارسى)

بنابراين فقيه كه امين است ، بايد تشكيل حكومت بدهد تا وظايف امانت‌دارى را انجام دهد . لذا حضرت رسول‌الله ( صلى الله عليه وآله ) مىفرمايد : اگر عالم تابع سلطان شد از او بر دينتان بپرهيزيد . و ظاهراً علتش اين است ، چنين عالمى كه بايد حاكم باشد اگر به اختيار خود تابع حاكم شد ، خائن است نه امين ؛ پس نمىشود از او اخذ علم نمود ، به عبارت ديگر چنين عالمى كه شانه از زير بار مسؤوليت خالى مىكند ، نمىتوان به او اعتماد كرد . اين‌گونه كه ما استدلال به اين روايت نموديم ، اشكالى كه جمعى از فقها نموده‌اند به اينكه امانت سپرده شده به فقها « احكام شرعى » مىباشد ] را دفع مىكند . [ در اين صورت روايت دلالت مىكند بر اينكه منصب فتوى بر فقها ثابت است و ربطى به مسئله حكومت ندارد ، پاسخ اين اشكال را عنوان نموديم و تكرار آن لازم نيست . علما خلفاى پيغمبرانند 4 . خبرى است كه صدوق - عليه‌الرحمه - به چهار طريق معتبر از حضرت امير ( صلى الله عليه وآله ) روايت نموده و حضرت از پيغمبر اكرم ( صلى الله عليه وآله ) چنين نقل فرموده : قال : اللهم ارْحَم خلفائى ثلاث مرّات ؛ قيل : يا رسول‌الله ! مَن خُلفائك ؟ قال : الذين يأتون من بعدى و يروون حديثى و سنّتى فيعلِّمونها الناس من بعدى . « 1 » حضرت امير مىفرمايد : « پيغمبر فرمود : خدايا جانشينان مرا رحمت كن و اين كلام را سه مرتبه تكرار فرمود . پرسيده شد : يا رسول‌الله ! جانشينان شما كيانند ؟ فرمود : كسانى كه بعد از من مىآيند و حديث و سنت مرا نقل مىكنند و آن را پس از من به مردم مىآموزند » .

--> ( 1 ) . عيون‌الاخبار ، ج 2 ، ص 37 ، ج 94 ؛ معانىالاخبار ، ص 374 ؛ المجالس ( چاپ كمپانى ) ، ص 182 ؛ الفقيه ، ج 4 ، ص 303 . اين خبر در معانىالاخبار و مجالس به دو سند و در عيون به سه سند مختلف كه تمام رجال سند غير يكديگرند و در سه مكان دور از هم زندگى مىكردند ، نقل شده است .