السيد محمد صادق الروحاني (مترجم: صادقى)
60
جبر و اختيار (فارسى)
اراده خداوند از صفات فعل است امر دوم : ارده خداوند از صفات فعل است نه از صفات ذاتى . دليل آن عبارتست از : اول : انطباق آنچه به عنوان ضابطه اى براى صفات فعل ذكر كرديم مانند اتصاف به آنچه در مقابلش قرار دارد ، بر اراده خداوند . مانند آنكه گفته مىشود : خداوند وجود انسان را اراده كرده است و وجود سيمرغ را اراده نكرده است . دوم : وجود موجودات ، كمالى براى خداوند محسوب نمى شود تا اراده وجود موجودات از صفات كمالى ذاتى باشد . سوم : مطابقت روايات وارده از معصومين ( ع ) در اين خصوص مانند صحيحه عاصم بن حميد از امام صادق كه مى گويد : عرضه داشتم : خداوند همچنان مريد است ؟ امام ( ع ) فرمود : « اراده كننده نمى باشد جز آنكه اراده شده به همراه اوست . خداوند همچنان دانا و توانا است و آنگاه اراده كرده است . » « 1 » اين روايت تصريح كرده است كه اراده خداوند از صفات ذاتى نيست . و صحيفه محمد بن مسلم از امام صادق ( ع ) كه فرمود : « مشيت محدث [ حادث ] است . » « 2 » و روايات ديگر . افعال انسان متعلق به اراده خداوند نيست امر سوم : اراده خداوند اگر مانند علم و قدرت از صفات ذاتى باشد متعلق به تمامى ممكنات است و از دسته ممكنات ، افعال ماست
--> ( 1 ) - اصول كافى ج 1 ص 109 . ( 2 ) - اصول كافى ج 1 ص 110 .