است ؛ پس ، اعتبار جزء دوم از نصّ اگر صحيح باشد ، باعث تقدّم پديده و همزمان و در يك لحظه باعث تأخر آن بر معلول خود مىشود ، و روشن است كه تقدم پديده بر وجود خود ، به‌طور قطع باطل است . افزون بر آن ، اگر اين حديث به‌طور كامل درست شمرده شود ، موجب تسلسل نزولى مىگردد ، كه سخنى است باطل و نادرست ؛ و اگر كسى در انديشه شكستن اين حلقه تسلسل در آيد ، به يك « دور » آشكار - كه در بطلان آن ترديدى نيست - برخورد مىكند . اينك تفسير و ارشاد شما در اين مورد چيست ؟ ج : باسمه جلت اسمائه 1 . فراز نخست روايت كه مىفرمايد : « لَوْلاكَ لَمَا خَلَقْتُ الْأَفْلاكَ » در بسيارى از كتابهاى حديثى ما رهروان مذهب‌اهل بيت و نيز كتاب‌هاى اهل‌سنّت آمده است . « قندوزى حنفى » اين حديث را آورده و « عجلونى » معناى آن را درست شمرده است . اما فراز دوّم حديث ، در كتاب وحيد بهبهانى آمده است . اما فراز سوّم حديث ، در كتاب مجمع النّورين به نقل از بحرالمعارف آمده است . 2 . روايت مورد بحث به‌خاطر روشنى معنا و مفهوم ، نياز به توجيه ندارد ، چراكه معناى حديث اين است كه : وجود ارزشمند اين پنج وجود مقدّس ، ميوه و رهاورد همه پديده‌هاى هستى است ، و آنان در حقيقت ، هدف و غرض نهايى آفرينش افلاك هستند .