السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي

43

در پرتو وحى (فارسى)

مقدم بر فعل شده است كه بيانگر حصر است ، يعنى خداوندا تنها تو را مىپرستيم و تنها از تو يارى مىجوئيم . اما اگر مىفرمود ( نعبدك ) ، يعنى تو را مىپرستيم و نفى عبادت غير را نمىكنيم بر خلاف ( اياك نعبد ) كه بخاطر تقديم مفعول نفى عبادت و استعانت از غير مىكند . اين سه آيه بيانگر سه ضعف انسان است : اولين ضعف انسان اين است كه من عبدم و سراسر وجودم را فقر احاطه كرده و نيازمند تو هستم و فقط تو را كه ارباب و خالق من هستى مىپرستم و اشاره به اين آيه شريفه است كه : يا أَيهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاء إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِي الْحَمِيدُ « 1 » ؛ اى مردم شما محتاج خداوند هستيد و اوست كه غنى بالذات و ستوده صفات است . معنى عبادت عبادت شايد از ( عبادة ) بمعنى عابد گرفته شده باشد و شايد هم از ( عبودية ) بهمعنى ( عبد ) باشد . از جمله عبادات ، نماز بدون غفلت مىباشد و از جمله عبوديت صبر بدون شكايت و يقين بدون شبهه مىباشد . « 2 » برخى راجع به عبادات گفته‌اند : ( هي الطاعة مع غاية الخضوع ) ؛ عبادت طاعتى است همراه با نهايت خضوع و خشوع . البته اين تعريف حقيقى عبادت نيست بلكه لازمه آن مىباشد و در واقع عبادت نوعى

--> ( 1 ) . سوره فاطر ، آيه 15 . ( 2 ) . حقى البروسى ، روح البيان ، ج 1 ، ص 41 .