كلمه در ميان مفسرين و قرآنپژوهان اختلاف نظر است ، حتى ترجمه‌هاى فارسى مختلفى ارائه شده است : - به نام خداوند بخشنده مهربان ؛ - به نام خداى مهرگستر ، مهرورز ؛ - به نام خداوند هستيبخش مهربان ؛ - به نام خداوند رحمتگر مهربان . برداشت‌هاى مختلفى كه بيان شد به خاطر دو صفت ( الرحمن ، الرحيم ) مىباشد كه هر كس با توجه به معنا و مفهومى كه از آن دو برداشت نموده ، آيه را ترجمه كرده است . الرحمن از رحمت گرفته شده كه ضد قسوة و شدت است . « 1 » همانطوركه در وصف پيامبر و يارانش آمده : أَشِدَّاء عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاء بَينَهُمْ « 2 » ؛ محمد و يارانش بر كافران بسيار سختدل و بر يكديگر بسيار مهربان‌اند . راجع به اين واژه دو قول وجود دارد . عده‌اى همانند ثعلبى بر اين اعتقادند كه ( رحمن ) اسم عبرانى معرب است نه لفظ عربى ، مانند ( استبرق ) فارسى كه معرب است . علت اين كه ( رحمن و رحيم ) در اين آيه در كنار هم آمده‌اند ، دفع اين توهم است كه ميان اين دو واژه تفاوتى نيست . اما تقدم لفظ ( رحمن ) كه عبرانى است بر ( رحيم ) كه عربى است ، به خاطر مبالغه است . در مقابل قول ديگرى وجود دارد كه

--> ( 1 ) . خويى ، البيان ، ص 429 . ( 2 ) . سوره فتح ، آيه 29 .