اين دو واژه عربى است ، زيرا حروف اصلى هر دو ( رحم ) است و هر دو از ( رحمت ) مشتق شده‌اند با اين تفاوت كه ( رحمن ) در مبالغه ، گوى سبقت را از ( رحيم ) گرفته است ، زيرا ( رحمن ) از لحاظ لفظ و معنى متعدد است اما ( رحيم ) از لحاظ لفظ متعدد نيست . « 1 » از ديگر تفاوت‌ها اين كه ( رحمن ) مربوط به دنياست ، يعنى خداوند در دنيا تمام موجودات حتى معاندين و كفار را از رحمانيت خود محروم نمىكند ، اما ( رحيم ) مخصوص عباد الله است نه تمام خلق . « 2 » ( الرحمن ) صيغه مبالغه و بر وزن فعلان است كه بر كثرت دلالت مىكند اما ( الرحيم ) صفت مشبهه است كه از ثبات و بقاء حكايت مىكند ، از اين رو ( رحمن ) بر زيادى رحمت خداوند دلالت مىكند كه بر كافر و مومن افاضه مىشود و همان رحمت عامه خداوند است و در قرآن نيز فراوان استعمال شده است قُلْ مَن كَانَ فِي الضَّلَالَة فَلْيمْدُدْ لَهُ الرَّحْمَنُ مَدًّا . « 3 » اما ( رحيم ) كه بر نعمت دائمى و رحمت ثابت و باقى دلالت مىكند مخصوص مومنين است « 4 » ؛ مانند وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا « 5 » ، يا إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ « 6 » . در روايت آمده ( الرحمن ) اسم خاص به

--> ( 1 ) . على بن محمد ، تفسير ماوردى ، ج 1 ، ص 52 . ( 2 ) . طبرسى ، مجمع البيان ، ج 1 ، ص 44 . ( 3 ) . سوره مريم ، آيه 75 . ( 4 ) . طباطبايى ، الميزان ، ج 1 ، ص 18 . ( 5 ) . سوره احزاب ، آيه 43 . ( 6 ) . سوره توبه ، آيه 117 .