الف - مسايل مربوط به نيابت مسألهء 145 ) كسى كه شرايط استطاعت را داشته و در نتيجه حجّ بر او مستقرّ شده است اگر به علّت پيرى ، بيمارى يا عذرى كه اميد به بر طرف شدن آن نيست نتواند خودش به حجّ برود ، واجب است ديگرى را نايب كند تا از طرف او حجّ بجا آورد و اگر تا هنگام وفات نايب نگرفت چنانچه مالى داشته باشد بر وارثان او واجب است برايش نايب بگيرند . مسألهء 146 ) اگر كسى از زمانى كه استطاعت مالى پيدا كرده ، فاقد استطاعت بدنى باشد و بعد از اين نيز نااميد از استطاعت بدنى باشد ، واجب نيست براى حجّ نايب بگيرد ، هرچند نايب گرفتن موافق با احتياط استحبابى است . مسألهء 147 ) اگر مستطيع در سال اوّل استطاعت بميرد لازم نيست براى او حجّ نيابتى بگيرند ، هرچند ميّت مال زيادى از خود بجا گذاشته باشد . ولى اگر ورّاث براى او نايب بگيرند ، بسيار عمل پسنديده‌اى است . مسألهء 148 ) كسى كه خود از انجام حجّ ، معذور است مىتواند مستقيماً يا به وسيلهء وكيلش براى انجام حجّ ، نايب بگيرد . هرگاه براى شخص زنده توسّط ديگرى و بدون اطّلاع منوب عنه ، نايب بگيرند در صورتى كه قبلًا و فعلًا راضى باشد به گونه‌اى كه وقتى به