اگر روايت مشتمل بر اين كلمه باشد - يعنى : « خمر لا تشربه » - ، از آن سه حكم ، حرمت ، نجاست و حدّ عصير عنبى را استفاده كرده‌اند ؛ امّا در جهت اوّل ، مشهور ، بلكه بالاتر از آن نيز فتواى به حرمت دارند ؛ لذا ، بحثى نيست . امّا اثبات دو جهت ديگر به اين روايت وابسته است . تحقيق اقتضا دارد ببينيم سائل از چه‌چيزى پرسيده است ؛ « خمر لا تشربه » يا سائل مىدانسته عصير عنبى قبل از ذهاب ثلثين حرام است ، ليكن سؤال از عصير عنبى مشكوك است ؟ بعضى از بزرگان چنين استدلال مىكند : « خمر لا تشربه » مشتمل بر قضيه‌ى حمليه « العصير العنبي خمر » است كه از دو حال خارج نيست : الف : امام عليه السلام مىخواهد بفرمايد : عصير عنبى حقيقةً خمر و از مصاديق آن است . در اين صورت ، مسأله‌ى نجاست و ترتّب حدّ را به دنبال دارد ؛ زيرا ، بر حرمت و نجاست خمر دليل داريم ؛ و عصير عنبى از مصاديق خمر است . پس ، دليل خمر ، آن را شامل مىشود . ب : عصير عنبى نازل منزله‌ى خمر بوده و از مصاديقش نيست . در اين صورت نيز به اطلاق تنزيل تمسّك مىكنيم ؛ زيرا ، نگفته است : « العصير العنبي ينّزل منزلة الخمر في الحرمة » تا تنزيل فقط در مورد حرمت باشد ؛ لذا ، اطلاق تنزيل دلالت بر تنزيل در جميع احكام و آثار - حرمت ، نجاست و ترتّب حدّ - دارد . بنابراين ، اگر روايت ، عصير عنبى را از مصاديق خمر واقعى معرّفى كرده ، يا آن را به خمر تنزيل كرده باشد ، بر مطلوب ما دلالت دارد . برخى از بزرگان در ردّ اين استدلال فرموده‌اند : فرق است بين اين كه بگويد : « خمر لا تشربه » و « خمر فلا تشربه » ؛ وجود و عدم حرف « فاء » در مطلب تأثير دارد . اگر « فاء » وجود داشت ، استدلال تمام بود ؛ زيرا ، با كلمه‌ى « خمر » مطلب تمام مىشد . گويا امام عليه السلام فرموده است : « العصير العنبي خمر » ؛ يعنى آن را به خمر در تمام آثار تنزيل كرده است و به‌دنبال آن « فلا تشربه » را تفريع كرده است . معناى تفريع ، تمام شدن مطلب و پس از آن ترتّب امرى جديد بر حكم سابق است ؛ مثلًا مىگويد : « فلانى آدم بدى است ؛ پس با او ارتباط پيدا نكن » . كه جمله‌ى دوّم متفرّع بر اساس جمله‌ى اوّل است . در روايت نيز همين مطلب جارى است . اگر گفته بود « خمرٌ » ، عصير را در تمام آثار و احكام به « خمر » تنزيل كرده بود و پس از آن با « فاء » تفريع اثرى از آثار مناسب را آورده است ؛ زيرا ، تفريعِ يك اثر مناسب بيانگر اين معنا نيست كه تنزيل فقط در رابطه‌ى با همان اثر است .