تعزير نيست ؛ بلكه به معناى مرز داشتن است ؛ يعنى چه چيز جايز و چه چيز حرام است . - و بر كسانى كه - جَعَلَ عَلَى مَنْ - مرز الهى را محترم نمىشمارند و از آن تعدّى مىكنند ، يعنى مرتكب محرّمات مىشوند ، حدّ مقرر فرموده است - مراد از « حدّ » در اين جمله ، اعمّ از « حدّ » و « تعزير » است . در اوائل بحث حدود به اين مطلب اشاره كرديم كه گاه « حدّ » به قرينه ، در اعمّ از « حدّ » و « تعزير » به كار مىرود - . اين روايت دلالت دارد بر اين كه فرقى بين محرّماتى كه اقتضاى حدّ دارد با محرّماتى كه اقتضاى تعزير دارد ، نيست ؛ همانطور در آن‌ها به مجرّد ارتكاب ، حدّ اقامه مىشود ، تعزير نيز به مجرّد ارتكاب ثابت مىشود . فرع دوّم : شرط ثبوت تعزير مرحوم محقّق رحمه الله فرموده است : « كلّ من فعل محرّماً أو ترك واجباً فللإمام تعزيره » ؛ « 1 » صاحب جواهر رحمه الله نيز اضافه كرد : « وكان من الكبائر » . « 2 » و امام راحل رحمه الله اين شرط را پذيرفتند . از اين رو ، ثبوت تعزير بر ارتكاب حرام يا ترك واجب به شرط كبيره بودن گناه است ؛ ولى اگر شخص گناه صغيره‌اى مرتكب شد ، تعزيرى به دنبال ندارد . فرق بين گناه كبيره و صغيره در چيست ؟ كدام گناه كبيره و كدام گناه صغيره است ؟ اين مطلب ، بحث مفصّلى دارد ؛ شيخ انصارى رحمه الله در رساله‌اى در ملحقات مكاسب « 3 » به بررسى آن پرداخته ، و معمولًا در باب نماز جماعت نيز به طور مفصّل مطرح مىشود ؛ و ربطى به بحث ما ندارد ؛ به همان‌جا مراجعه شود . روايت ابن‌رباط فرقى بين گناه صغيره و كبيره نگذاشته است ؛ امّا از مقابله‌ى بين كبائر و سيّئات در آيه‌ى شريفه‌ى إِن تَجْتَنِبُواْ كَبَآلِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفّرْ عَنكُمْ سَيَاتِكُمْ « 4 » « اگر قول بدهيد از گناهان كبيره اجتناب كنيد ما سيّئات شما را مىپوشانيم » ، استفاه مىشود مقصود از سيّئات ، گناهان صغيره است ؛ يعنى اجتناب از گناه كبيره سبب مىشود گناه

--> ( 1 ) . شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 948 . ( 2 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 448 . ( 3 ) . المكاسب ، ج 326 ، ( ط . ق ) . ( 4 ) . سوره‌ى نساء ، 31 .