اكبر ترابى شهرضايى
271
آئين كيفرى اسلام (فارسى)
فرمود : امير مؤمنان عليه السلام او را به شدّت تنبيه كرد . از اين روايت يك مطلب كلّى استفاده مىشود كه بر ايذا و آزار مسلمانان حكم تعزير مترتّب است ؛ خواه به نحو احتلام به مادر باشد يا به تعبير ديگرى . 6 - وعن عدّة من أصحابنا ، عن أحمد بن محمّد بن عيسى ، عن الحسين بن سعيد ، عن النّضر بن سويد ، عن القاسم بن سليمان ، عن جرّاح المدائني ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، قال : إذا قال الرّجل : « أنت خبيث » ( خنث ) أو « أنت خنزير » فليس فيه حدّ و لكن فيه موعظة و بعض العقوبة . « 1 » فقه الحديث : امام صادق عليه السلام فرمود : اگر مردى بگويد : « أنت خبيث » تو خبيث هستى - ( نسخهى بدل « خنث » دارد ؛ ليكن « خنث » ظهور در قذف دارد ؛ و ظاهراً « خبيث » صحيح باشد ؛ به خصوص با ملاحظهى تعبير « أنت خنزير » در دنبالهى روايت ) - در اين صورت ، حدّى نيست ؛ ولى موعظه و مقدارى عقوبت هست ؛ يعنى بايد تعزير شود . علاوه بر اين روايت كه در مورد خاصّ وارد شده بود ، رواياتى داريم كه حكم را روى عنوان كلّى « ايذا » ، « سبّ مؤمن » ، « هجاء مؤمن » ، « اذلال مؤمن » و مانند آن برده است . شيخ انصارى رحمه الله اين مطالب را در مكاسب محرّمه كه به ترتيب حروف « الف باء » مىباشد ، آورده است . 7 - محمّد بن يعقوب ، عن عليّ بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن محمّد بن عيسى ، عن يونس ، عن عبدالرّحمن بن أبي عبداللَّه ، قال : سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن رجل سبّ رجلًا به غير قذف يعرّض به هل يجلد ؟ قال : عليه تعزير . « 2 » فقه الحديث : در اين روايت صحيحه ، راوى از امام صادق عليه السلام در مورد مردى مىپرسد كه مرد ديگرى را بدون اين كه قذف كرده باشد ، دشنام داده و بلكه به او تعريض و كنايه مىزند ؛ - ( تعريضى كه در عبارت فقها آمده از همين روايت گرفتهاند ، « يعرّض به » يعنى
--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 452 ، باب 19 از ابواب حدّ قذف ، ح 2 . ( 2 ) . همان ، ح 1 .