اكبر ترابى شهرضايى

223

آئين كيفرى اسلام (فارسى)

شهادت دو زن و يك مرد اثبات مىشود ؟ اين مطلب را يكى دوبار مطرح كرده‌ايم . دو دسته روايت داشتيم ؛ يك دسته بيان مىكرد شهادت زنان در باب حدود به‌طور كلّى پذيرفته نيست ، « 1 » و يك روايت نيز دلالت داشت : « تجوز شهادة النساء في الحدود مع الرجال « 2 » شهادت زنان به انضمام شهادت مردان پذيرفته است » ؛ اين روايت از نظر سند قابل تصحيح بود ؛ لذا ، مىتوان آن را مقيّد عمومات قرار داد و گفت « لا تجوز شهادة النساء في الحدود » مربوط به جايى است كه زن‌ها منفرد و به تنهايى شهادت دهند ؛ و اين روايت مىگويد : شهادت زن‌ها در صورت انضمام اشكالى ندارد ؛ ليكن روايت اطلاق ندارد تا در موردى كه چهار شاهد نياز داشتيم به شش زن و يك مرد و يا چهار زن و دو مرد اكتفا كنيم . قدر متيقّن از آن ، جانشينى دو زن به جاى يك مرد است . بحثِ قدر متيقّن در اين مقام ثمره ندارد . زيرا ، در ثبوت قيادت دو شاهد عادل كافى بوده و يك صورت براى انضمام متصوّر است ؛ و آن ، دو زن و يك مرد است . در نتيجه ، به حكم اين روايت ، شهادت دو زن و يك مرد براى اثبات قيادت جايز است . امّا در شهادت چهار زن ، انضمامى به رجال نيست و روايت صورت عدم انضمام را نمىگيرد ؛ بلكه روايات ديگر از شهادت زنان در اين صورت منع دارد .

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 262 ، باب 24 ، كتاب الشهادات ، ح 21 . ( 2 ) . همان ، ص 264 ، ح 20 و 29 .