سيد جواد حسينى خواه

34

تنبيه بدنى كودكان در نظام بين الملل حقوق بشر و فقه اماميه (فارسى)

روشن شدن جايگاه بحث تنبيه بدنى مىنمايد . اما پيش از ذكر اين مطالب ، لازم است مفهوم واژه « كودك » را مورد بررسى و دقّت قرار دهيم تا معلوم گردد چه افرادى به عنوان مصاديق اين واژه و تحت قواعد و قوانين حمايتى حقوق كودك قرار مىگيرند . بدين جهت ، در مبحث يكم به مفهوم شناسى كودك مىپردازيم . مبحث يكم : مفهوم شناسى كودك شايد در نگاه نخست ، تعريف كودك بسيار آسان جلوه كند و گفته شود تعريف واژه كودك از بديهيات بوده و مصاديق آن واضح است ؛ اما بر عكس ، ارائه تعريفى كه بتواند تمامى جنبه‌هاى حيات اجتماعى و به ويژه حقوقى كودكان را دربرگيرد ، به هيچ وجه آسان نيست ؛ و به عبارت ديگر ، ارائه سنّ معينى براى دوران كودكى چندان ساده نيست ؛ چرا كه حقوق در فضاى حقّ و تكليف تنفّس مىكند و در هر دو زمينه حقّ و تكليف ، يك معيار سنّى واحدى در مورد كودك وجود ندارد . توجّه به مواردى هم‌چون حقّ بر خريد و فروش اموال منقول و غير منقول ، حقّ انتخاب كردن متصدّيان سياسى كشور ، حقّ انتخاب شدن براى تصدّى امور سياسى كشور ، مسؤوليت مدنى در برابر اعمال و تصميمات ، مسؤوليت كيفرى در برابر اعمال و تصميمات ، حقّ بر آزادى دسترسى به اطلاعات فرهنگى - سياسى و آموزشى ، منع به‌كارگيرى كودكان در كارهاى نامتناسب با طبع كودكانه آن‌ها ، حقّ بر آزادى آموزش و پرورش ، و منع به‌كارگيرى كودكان در نيروهاى مسلّح ، گوياى اين دشوارى است . پس از استقرار نظام جمهورى اسلامى ايران و لزوم تطبيق قوانين عرفى با موازين شرع انور ، برخى از قوانين الغا و به جاى آن ، قوانين جديدى وضع و يا اصلاحاتى در قوانين سابق صورت گرفت . از جمله آن‌ها اصلاح مادّه‌ى 1210 قانون مدنى و الحاق تبصره 1 به اين مادّه در تاريخ 8 / 10 / 1361 است . قانونگذار به پيروى از قول مشهور فقهاى اماميه ، در تبصره 1 مادّه‌ى 1210 اصلاحى قانون فوق چنين مقرّر داشته است : « سنّ بلوغ در پسر 15 سال تمام قمرى و در دختر 9 سال تمام قمرى